تحليل سينوپتيكي دو نمونه از الگوي بارشهاي زمستانه جنوب شرق ايران

Synoptic Analysis of Two Samples of Winter Precipitation Patterns in South-East of Iran

با وجود اينكه وقوع بارش در زمستان (در جنوب شرق ايران) يك پديده اتفاقي است ولي در شرايط سينوپتيكي خاصي، در اين منطقه بارشهاي نسبتاً خوبي ريزش مي‌كند. اين بارشها هر چند اندك ولي از نظر اهالي منطقه بسيار ارزشمند است. مطالعه انجام شده روي هشت سامانه باران‌زا در طول سالهاي 1380 تا 1382 هـ . ش. نشان مي‌دهد كه در دو الگوي كلي، سامانه‌هاي باران‌زا روي جنوب شرق ايران بارش مي‌كنند. در الگوي نوع A، دو مركز واچرخندي، يعني يكي روي شمال درياي سياه و شرق اروپا و ديگري در شرق درياچه آرال بسته شده است كه زبانه‌هاي اين دو مركز با هم ادغام مي‌شوند و زبانه جنوبي آن شرق مديترانه تا شمال آفريقا را فرا مي‌گيرد. در الگوي نوع B، واچرخندي روي درياچه آرال و واچرخند ديگري روي اقيانوس اطلس و غرب مديترانه بسته شده است كه زبانه آن تمام مديترانه و شمال آفريقا را تا مصر در بر مي‌گيرد. لازم به ذكر است كه در هر دو حالت و با توجه به وضعيت جوي ترازهاي بالاتر، شرايطي فراهم مي‌شود تا كم فشار سودان كاملاً به سمت شرق رانده شده و از جنوب شرق وارد ايران ‌شود.

Although winter precipitation in south-east of Iran is a random phenomena, but in particular synoptic conditions, heavy precipitation occur in this area. This type of precipitation are very valuable for local people. Studies of eight precipitation systems during 1380-1382 indicate that there are two general precipitation patterns in South-east of Iran. In pattern type A, two anticyclone centers, one over north of Black Sea and east of Europe and the other in east of Aral lake are present; troughs of which combined together and its southern trough is spread over east of Mediterranean to North Africa. In pattern type B, one anticyclone occurs over Aral lake and another occurs over Atlantic ocean and west of Mediterranean and its trough covers all over Mediterranean and north Africa up to Egypt. In both cases, and with regards to weather conditions in upper atmosphere, low – pressure system over Sudan turns towards east and from south-east enters to Iran.