اثر سطوح مختلف جيره‌اي شاهدانه (Cannabis sativa L.) بر عملكرد، وزن اندام‌هاي داخلي و ميزان كلسترول سرم جوجه‌هاي گوشتي

Effects of Graded Levels of Hemp Seed (Cannabis sativa L.) on Performance, Organ Weight and Serum Cholesterol Levels on Broilers

مقدمه: شاهدانه داراي پروتيين بالا و با كيفيت بوده و بيش از 90 درصد چربي موجود در آن از نوع غير‌اشباع با چند پيوند دوگانه مي‌باشد.‌ هدف: اين آزمايش به منظور بررسي اثرات سطوح مختلف شاهدانه بر عملكرد، وزن ارگان‌هاي داخلي و ميزان كلسترول سرم خون جوجه‌هاي گوشتي ترتيب داده شد.‌ روش بررسي: تعداد 192 قطعه جوجه خروس يك روزه (ROSS 308) در قالب طرح كاملاً تصادفي با چهار تيمار جيره‌اي شاهد، 5/2، 5 و 5/7 درصد شاهدانه در چهار تكرار (12 جوجه در تكرار) با دو روش آماري آزمون مقايسه ميانگين دانكن و تحليل رگرسيوني استفاده شد. در پايان هر هفته فراسنجهاي عملكرد اندازه‌گيري و محاسبه شد. در پايان هفته ششم، به منظور بررسي فاكتورهاي خون، تعداد 1 قطعه و اندازه‌گيري وزن بدن و وزن ارگان‌هاي داخلي، 2 قطعه جوجه به طور كاملاً تصادفي از هر تكرار انتخاب‌ شد. نتايج: افزايش وزن 21 - 0 روز‌گي (01/0 > p) و 42 - 0 روز‌گي (05/0 > p) متاثر از سطوح‌ مختلف شاهدانه بود. با افزايش سطوح شاهدانه ميزان كلسترول كل‌،‌LDL ‌، VLDL و تري‌گليسريد سرم و وزن نسبي كبد به طور معني‌داري كاهش(05/0 > p) و ميزان HDL سرم به طور بسيار معني‌داري (01/0 > p) افزايش يافت. سطوح مختلف شاهدانه تاثير معني‌داري بر افزايش وزن 42 - 22 روز‌گي، ضريب تبديل غذايي، مصرف خوراك، وزن ساير اندام‌هاي داخلي نداشت. نتيجه‌گيري: از بالاترين سطح مورد استفاده در اين آزمايش مي‌توان جهت كاهش كلسترول و اسيدهاي چرب اشباع سرم و گوشت استفاده نموده و به طبع آن باعث بهبود سلامت مصرف‌كننده نهايي شد. گل‌واژگان: شاهدانه، عملكرد، كلسترول، اندام‌هاي داخلي، جوجه‌هاي گوشتي

Background: Hemp seed (HS) has high protein with good quality and more than 90% of its fats are polyunsaturated fatty acids. Objective: The objective of this experiment was to determine the effects of graded levels of HS on performance, organ weight (OW), and serum cholesterol levels on broilers. Methods: 192 male broiler chicks (1 d old-ROSS 308) were randomly assigned to a completely randomized design with 4 dietary treatments: control (without HS), 2.5, 5 and 7.5% HS in 4 replications (12 birds/pen). Weight gain (WG), feed intake (FI) and feed conversion ratio (FCR) were measured and calculated at the end of each wk. At the end of 6th wk, to determine serum lipids (1 bird/pen) and OW (2 birds/pen) were randomly selected. Results: WG on 0 – 21 d (p < 0.01) and 0 – 42 d (p < 0.05) were significantly affected by HS levels. Increasing dietary HS levels significantly decreased total cholesterol, LDL, VLDL, triglyceride and liver weight relativity percentage (p < 0.05) and increased HDL (p < 0.01) levels in serum. HS levels had no significant effect on WG 22 – 42 d, FCR, FI and other organs weight relativity percentage (p > 0.05). Conclusion: In conclusion highest levels of HS used in this experiment could be apply to reduce serum cholesterol and saturated fatty acids and increasing meat quality to improve human health as target consumer. Keywords: Hemp seed, Performance, Cholesterol, Organ, Broiler