سير تحول مفهوم حرز در فرهنگ اسلامي

The concept of hirz and its development in the Islamic cultural History

از انواع ادبيات دعايي جهان اسلام خاصه عالم تشيع، دعاهاي حرز هستند. مطالعه اين متون خواه از جهت بازشناسي تاريخ ادب دعايي، و خواه از جهت درك تحولات كلان تاريخ فرهنگ و تمدن اسلامي، و خواه به‌منظور دست‌يابي به ابزاري مفهومي براي تاريخ‌گذاري روايات تاريخي كهن، شايان توجه است. نخستين گام در اين مسير به دست آوردن دركي واضح از مفهوم «حرز» است. اين مطالعه در صدد است از خلال مروري پديدارشناسانه بر شواهد حضور حرز در تمدن اسلامي، تعريفي تاريخي از اين پديده حاصل كند و مولفه‌هاي معنايي آن را در دوره‌هاي گوناگون تاريخش بازكاود.

Amulet prayers or the so called “Adʹiyatul-hirz,” are a genre of Islamic liturgical literature, prevailing among all Muslims, especially in Shiite culture. It is of importance to study these texts, whether in order to formulate the history of Islamic liturgies, or to perceive the development of Islamic culture and civilization, or to achieve a meaning tool for dating Muslim traditions. As the first step to approach this issue, the Islamic concept of amulet (hirz) and its developments should be traced. Regarding the phenomenological review of the trends observed in the Islamic civilization, this study seeks to give an historical definition of hirz, and its semantic components.