تجربه‌گرايي و چالش تحليلي‌ها

Empiricism and the Challenge of Analytics

با اينكه در چند دهه اخير ديدگاه پوزيتيويستها پيرامون تمايز تحليلي- تركيبي با نقدهايي جدي روبرو شده است اما هنوز نتايج اصلي اين تمايز مانند انكار واقعگرايي در دو حوزه رياضي و منطق و جدايي دانش و ارزش تا حدود زيادي در فلسفه علم معاصر باقي است. در اين نوشتار ضمن بررسي مشكلات متعدد تجربه‌گرايان در تبيين جايگاه معرفتي تحليلي‌ها استدلال خواهد شد كه رويكرد كوايني نيز با اينكه بن بست نگاه پوزيتيويستي در خصوص تحليلي‌ها را اعلام مي‌كند اما نه تنها در رياضي و منطق از قراردادگرايي پوزيتيويستي، كه با هر گونه جستجو و گفتگوي علمي در تضاد است، جدا نمي‌شود بلكه اين قراردادگرايي را به حوزه علوم تجربي نيز بسط مي‌دهد. نگاه دوباره به واقع‌گرايي در دو حوزه رياضي و منطق به عنوان راهي براي خروج از اين بن بست پيشنهاد پاياني اين نوشتار است. در اين پيشنهاد با اشاره به پاره‌اي از قابليتهاي فلسفه ارسطويي در حل مسيله تحليلي‌ها از آن براي تقويت واقعگرايي در اين دو حوزه استفاده خواهد شد.

Although in the last decades positivistic view about analytic-synthetic distinction has encountered serious challenges, but the main results of this distinction such as antirealism in the mathematic an logic and the distinction of value-fact has been remained in the contemporary philosophy of science. this article at first will consider the main problems of empiricists in accounting the epistemic place of analytics and then will argue that Quinean approach is success in showing the problems of positivism but has embraced the conventionalism in physic which is in contrast with any serious scientific research. Reexamining the aristotlian realism in the logic and mathematic is the final position of this article.