بررسي ميزان همبستگي ابعاد عملكرد خانواده و خود پنداره نوجوانان پسر سيگاري شهر زنجان

The correlation of family functioning dimensions and self-concept of adolescent smokers in Zanjan

مقدمه: استعمال فرآورده هاي تنباكو يكي از مشكلات رايج در بين نوجوانان مي باشد. با توجه به كمبود اطلاعات در مورد خود پنداره و عملكرد خانواده در افراد سيگاري در اواخر دوره نوجواني، اين مطالعه با هدف بررسي ميزان همبستگي ابعاد عملكرد خانواده و خود پنداره در نوجوانان سيگاري شهر زنجان در سال 1389 انجام گرديد. مواد و روش ها: در اين مطالعه توصيفي- همبستگي، نمونه هاي پژوهش شامل 100 نفر نوجوان سيگاري و روش نمونه گيري از نوع مبتني بر هدف و ابزار گردآوري اطلاعات، پرسشنامه شامل سه بخش، اطلاعات جمعيت شناسي، "ابزار بررسي خانواده مك مستر" و "آزمون خود پنداره بك" بود. اعتبار ابزار" بررسي خانواده مك مستر" و "آزمون خود پنداره بك" با استفاده از اعتبار صوري و شاخص اعتبار محتـوا و پـايـايي ابـزارها با استفاده از روش همسـاني دروني (ابزار بررسي خانواده مك مستر 81/0=? و آزمون خود پنداره بك 91/0=?) و آزمون مجدد (ابزار بررسي خانواده مك مستر 84/0=? و آزمون خودپنداره بك 91/0=?) تعيين شد. جهت تجزيه و تحليل داده ها از نرم افزار SPSS نسخه 16 استفاده شد. يافته ها: نتايج نشان داد كه بيشترين امتيازات كسب شده از ابعاد عملكرد خانواده، مربوط به بعد حل مشكل و كمترين، مربوط به بعد نقش ها بود. همچنين، 88 درصد نمونه ها از عملكرد متوسط خانواده و تنها 4 درصد آن ها از عملكرد بالاي خانواده برخوردار بودند. بعلاوه، نتايج نشان داد كه 61 در صد نمونه ها خودپنداره خنثي داشتند. بين عملكرد خانواده و خود پنداره همبستگي معني داري وجود داشت (22/0 (r=و همبستگي بين خود پنداره و بعد پاسخ دهي عاطفي (34/0?=، 001/0P=) از ساير ابعاد عملكرد خانواده بيشتر بود. نتيجه گيري: يافته هاي اين پژوهش نشان داد كه خود پنداره نوجوانان سيگاري با عملكرد خانواده آن ها همبستگي دارد. لذا بايستي در مداخلات پرستاري، ايجاد يك محيط خانوادگي حمايت كننده و آموزش والدين براي پيشگيري از استعمال سيگار توسط نوجوانان مدنظر قرار گيرد.

Introduction: Use of tobacco products is a most common problem among adolescents. Few researches have been conducted on correlation of family functioning and self-concept among adolescent smokers. The aim of this study was to determine the correlation of family functioning dimensions and self-concept of adolescent smokers in Zanjan. Materials and Methods: In this descriptive-correlational study, 100 male adolescent smokers were selected by purposive sampling method. A questionnaire was used for data collection that included 3 parts: 1- demographic characteristics 2- Mc Master Family Assessment Device 3- Beck Self-Concept Test. Face and content and validity index of instruments were measured. Reliability of the instrument was determined by internal consistency for Mc Master Family Assessment Device (?=0.81), Beck Self-Concept Test (?=0.91) and test- retest method (?=0.84) and (?=0.91) respectively. Data was analyzed by SPSS/16.????????? Findings: Results showed that the highest and lowest dimensions of family functioning were problem solving function and roles function respectively. Most subjects (88%) had average family functioning and only 4% of them had high family functioning. In addition, results illustrated that, 61% of subjects had neutral self-concept. There was a significant correlation between family functioning and self-concept and affective response had the highest score than other dimensions of family functioning (r=0.34, P=0.000). Conclusion: The results of the study showed that adolescents’ self-concepts were correlated with family functioning. Therefore, creating a supportive family environment and parenting education, should be incorporated in nursing interventions of smoking prevention.