رويكردي جامعه‌شناختي بر آيين مملكت‌داري در اسطوره جمشيد

A sociological approach on Affaires of the State Rituals in Jamshid Myth

آنچه در پي مي‌آيد، تحليل جامعه‌شناختي اسطوره جمشيد با تاكيد بر مولفه‌هاي بنيادي آيين مملكت‌داري است. اسطوره‌اي كه حكيم توس آن را ناظر بر فلسفه و روح تاريخ ايران باستان و روايت‌گر گوشه‌اي از داستان هزار توي اين سرزمين كهنسال مي‌داند. سرزميني كه انبان خجسته و گجسته روزگار را در تپه‌ و ماهورهاي تمدن به دوش كشيده و درازناي پرفراز و نشيب تاريخ را آهسته و پيوسته پشت سر گذاشته است. اسطوره‌اي كه تكيه بر واقعيت‌ها و آيين‌هاي عيني داشته و رمز و رازهاي هفتصد ساله پادشاهي يكي از مقتدرترين شاهان اساطيري را در كلامي نمادين بر ملا مي‌سازد. در اين نوشتار، ضمن اشاره به نوع حكومت جمشيد پيشدادي به تبيين آموزه‌هاي اصلي و شالوده سلطنت اسطوره‌اي وي پرداخته و آنگاه با رهيافتي جامعه‌شناختي به بسط و شرح اولويت‌هايي كه در حكومت‌داري موجبات رضايت و آسايش توده‌ها را فراهم نموده، نشسته و سرانجام در گفتاري ديگر، علل روي بر تافتن فرّه‌ ايزدي و ناخرسندي مردم كه منجر به واژگوني تاج و تخت جواهرنشان اين فرمانرواي اساطير ايران باستان گرديد، مورد واكاوي قرار مي‌گيرد.

The present study, with a particular focus on fundamental elements of affairs of the state rituals, sociologically analyzes Jamshisd myth. A myth which on the point of view of the wise philosopher of Tous(Ferdosi) supervises the philosophy and soul of Iranian ancient history and narrates a small part of a long, and multi layer story of this ancient land. A land which has taken the auspicious and ominous burden of time through hills and dales of civilization, and has passed the volatile vestibule of history slowly and steadily. A myth focusing on realities and concrete rituals has disclosed symbolically the mystery of seven hundred-year kingdom of one of the most powerful legendary kings. In this document, pointing to the type of Jamshid rule, a preface of the main teachings and the foundation of his legendary monarchy is clarified, then with a sociological approach, the priorities which in ruling affairs have led to the satisfaction and tranquility of different walks of life is explained fully, and finally in another discourse, the reasons of the divine splendor turn away and people dissatisfaction which led to the overthrow of gemmed crown and kingdom of this ancient, legendary Iranian king is investigated meticulously.