رابطه بين كيفيت زندگي و صفات شخصيتي در افراد معتاد

The relationship between quality of life and personality traits in drug addicts

زمينه و هدف: پژوهش حاضر با هدف، بررسي اثر پيش‌بيني‌پذيري كيفيت زندگي از روي صفات شخصيتي و ويژگي‌هاي جمعيت‌شناختي (سن، وضعيت اشتغال شامل شاغل و بي‌كار، جنسيت، نوع ماده مصرفي به تفكيك سه نوع تقسيم‌بندي كلي شامل سو مصرف مواد افيوني، محرك‌ها و چند مصرفي) در افراد معتاد انجام شد. مواد و روش‌ها: در اين پژوهش 200 آزمودني به صورت تصادفي از بين معتادان خودمعرف مراجعه كننده به مراكز ترك اعتياد شهر تهران انتخاب شدند و به فرم كوتاه مقياس 26 سوالي كيفيت زندگي سازمان بهداشت جهاني (WHOQOL-Brief يا World health organization quality of life) و فرم كوتاه 56 سوالي صفات شخصيتي Cloninger (TCI يا Cloninger?s temperament and character inventory) پاسخ دادند. داده‌هاي خام با استفاده از ضريب همبستگي Pearson و رگرسيون خطي گام به گام سلسله مراتبي مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند. يافته‌ها: متغيرهاي خودهدايت‌گري، پشتكار و وضعيت اشتغال با تبيين 33 درصد از واريانس نمره كل كيفيت، خودهدايت‌گري و پشتكار با تبيين 16 درصد از واريانس كيفيت زندگي از بعد جسماني، خودهدايت‌گري، پاداش وابستگي و وضعيت اشتغال با تبيين 34 درصد از واريانس كيفيت زندگي از بعد روان‌شناختي، خودهدايت‌گري و وضعيت اشتغال با تبيين 20 درصد از واريانس كيفيت زندگي از بعد اجتماعي و خودهدايت‌گري و وضعيت اشتغال با تبيين 26 درصد از واريانس كيفيت زندگي از بعد ارتباط با محيط اثر پيش‌بيني كنندگي معني‌داري به لحاظ آماري داشتند. نتيجه‌گيري: به نظر مي‌رسد با تشديد صفات شخصيتي خودهدايت‌گري و پاداش وابستگي و كاهش صفات پشتكار و بي‌كاري در افراد سو مصرف كننده مواد، كيفيت زندگي كاهش مي‌يابد.

Aim and Background: The present study examined the predictability of quality of life (QOL) based on personality traits and demographic characteristics of drug addicts. Methods and Materials: In the current descriptive, cross-sectional study, 200 individuals were randomly selected from addicts who referred to drug addiction treatment centers in Tehran (Iran). The World Health Organization Quality of Life Scale-Brief Version (WHOQOL-BREF) and the short version of Cloningerʹs Temperament and Character Inventory (TCI) were completed by the participants. The collected data was analyzed using Pearsonʹs correlation coefficient and stepwise regression analysis. Findings: Personality traits of self-directedness, persistence, and employment status explained 33% of variance of the total QOL score. Self-directedness and persistence explained 16% of the variance of physical subscale of QOL. Self-directedness, reward dependence, and employment status explained 34% of the variance of psychological subscale of QOL. Self-directedness and employment status explained 20% and 26% of the variance of social and environmental subscales of QOL, respectively. The mentioned factors could significantly predict QOL. Conclusions: Improving self-directedness and reward dependence along with decreasing persistence and unemployment would reduce QOL in drug addicts.