روايت‌شناسي يك داستان كوتاه از هوشنگ گلشيري

A Short by Hoohang Golshiri: A Narratological Perspective Based on Genetteʹs Theory

يكي از بارزترين ويژگي‏هاي داستان مدرنيستي معاصر استفاده از صناعات روايي فراوان در آن است. نويسندگان مدرنيست روزگار معاصر براي عرضه‌ي هستي‏شناسيِ نوين خود همواره از تكنيك‏هاي روايي پيچيده بهره گرفته‏اند و از روايت‏هاي كلاسيك و خطّيِ سده‏هاي پيشين دوري جسته‏اند. هوشنگ گلشيري يكي از داستان‏نويسان روزگار ماست كه با بهره‏گيري از صناعات روايي فراوان آثاري پيچيده، چندلايه و ديرياب خلق كرده است. روايت پيچيده‌ي داستان‏هاي گلشيري از مهم‏ترين مشخّصه‏هاي سبك داستان‏نويسي اوست. در اين پژوهش براساس نظريه‌ي ژنت، روايت‎شناس ساختارگرا، داستان كوتاهِ معصوم دوم روايت‏شناسي و تحليل شده است. پس از گزارش نظريه‌ي ژنت، سه سطح رواييِ داستان، متنِ روايي و روايت‏گريِ اين داستان كوتاه و مولّفه‏‎هاي رابط اين سطوح «زمان دستوري: نظم و ترتيب، تداوم، بسامد»، «وجه يا حال و هوا: فاصله و كانوني‎شدگي» و «صدا يا لحن» تحليل و بررسي مي‏شود تا فنون و صناعاتِ كاربستي هوشنگ گلشيري در خلق اين اثر نشان داده شود و نيز معلوم گردد كه گلشيري به‌گونه‎اي مدرنيستي از اين مولّفه‏‎هاي روايي استفاده كرده است. هدف اين پژوهش آن است نشان دهد مطالعه‌ي ساختارِ روايي آثار گلشيري به درك پيچيدگي‏هاي آن‏ها كمك مي‏كند و منجر به شناخت بيش‏تر جنبه‏هاي معنايي مي‏شود.