بررسي اثرهاي تنش خشكي بر شاخصهاي جوانه زني سه گونه مرتعي از جنسBromus

Effects of water stress on germination indices in three species of Bromus

تنش هاي محيطي به ويژه تنش خشكي از مهمترين عوامل كاهش و اختلال در مراحل مختلف رشد و نمو گياهي بخصوص جوانه‌زني در مناطق خشك و نيمه خشك ايران است. بدين منظور آزمايشي بصورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با چهار تكرار در شرايط آزمايشگاه به اجرا درآمد. در اين آزمايش از سه گونه مرتعي از جنس Bromus (Br.tomentellus, Br.inermis, Br.persicus) و چهار تيمار خشكي (آب مقطر، 3-، 6- و 9- بار) استفاده گرديد. در اين آزمايش، درصد جوانه زني، طول ريشه چه، طول ساقه چه، طول گياهچه، نسبت طول ريشه چه به طول ساقه چه، وزن خشك گياهچه، وزن تر گياهچه، نسبت وزن خشك به وزن تر گياهچه، سرعت جوانه زني و شاخص بنيه بذر اندازه گيري شد. نتايج نشان داد كه با افزايش تنش خشكي تمامي صفات به طور قابل توجهي كاهش يافتند. اين كاهش در تمامي صفات مورد ارزيابي در تغيير پتانسيل از 3- به 6- بار حداكثر بود. به طور كلي در ميان گونه هاي مورد آزمايش، گونه Br.tomentellus در پتانسيل هاي مورد مطالعه جوانه زني مناسبي را نشان داد و از اين نظر بر ساير گونه ها برتري معني داري داشت. از عامل هاي مورد ارزيابي، طول گياهچه و شاخص بنيه بذر بيشترين واكنش را به تغيير پتانسيل آب نشان دادند. البته در بين سطوح تنش خشكي، پتانسيل هاي 6- و 9- بار بهترين سطوح جهت ارزيابي مقاومت به خشكي بودند.

Environmental stress especially water deficiency (drought) is of the most important factors in arid and semi arid regions of Iran that hugely affects plant growth especially in germination and emergence stages. To find the effects of water stress on germination properties and early growth characteristics of three Bromus species (B. tomentellus, B. inermis, B. persicu), a Factorial experiment based on Completely Randomized Design with four replications was conducted. Water stress treatments included -3, -6 and -9 bars, also distilled water was considered as control. Germination percentage, root length, shoot length, seedling length, root to shoot ratio, seedling dry weight, seedling fresh weight, dry to fresh weight ratio, germination rate and seed vigor were examined as germination and early growth properties of understudied species. The results showed that increase of drought stress, especially when changing from -3 to -6 bars, significantly reduced all attributes. Seedling length and seed vigor showed more decrease. Among the species, B. tomentellus showed higher germination compared to the other species. It was cleared that -6 and -9 bars potentials could be considered as favorable water stress levels to evaluate the ability of the mentioned species for germinating under drought conditions.