از اسب بالدار افلاطون تا طوطي‌جان مولانا

From Polatoʹʹs Flying horse up to Mowlanaʹʹs Spirit Parrot

داستان پرواز روح يكي از مسايل مهم مطرح در فلسفه و عرفان است. اين نكته در آثار پارمنيدس و افلاطون با تمثيل اسب بالدار در يونان باستان نمود مي‌يابد و با قصيده عينيه و رساله‌الطير ابن سينا در ادبيات پارسي منعكس مي‌شود. تشبيه نفس ناطقه به طير و محبوس شدن آن در قفس جسم و تلاش براي معراج روح، مضمون مايه مشترك همه رساله‌الطيرهاست. طوطي جان مولانا نيز با تاثّر از رساله‌الطيرها بر آن است تا خصوصيات مشترك روح را از الهي بودن و بي‌تعيّن بودن روح گرفته تا حضور آن در عرش بيان كند. اين مقاله با توجه به پيشينه تحقيق1 در مورد آثار افلاطون و مولانا و نيز رساله‌الطيرها كوشيده است از ديدگاهي متفاوت و با رويكردي تطبيقي، وجوه مشترك روح و پرواز آن را در ضمن تمثيل اسب بالدار و طوطي جان مورد بررسي قرار دهد

داستان پرواز روح يكي از مسايل مهم مطرح در فلسفه و عرفان است. اين نكته در آثار پارمنيدس و افلاطون با تمثيل اسب بالدار در يونان باستان نمود مي‌يابد و با قصيده عينيه و رساله‌الطير ابن سينا در ادبيات پارسي منعكس مي‌شود. تشبيه نفس ناطقه به طير و محبوس شدن آن در قفس جسم و تلاش براي معراج روح، مضمون مايه مشترك همه رساله‌الطيرهاست. طوطي جان مولانا نيز با تاثّر از رساله‌الطيرها بر آن است تا خصوصيات مشترك روح را از الهي بودن و بي‌تعيّن بودن روح گرفته تا حضور آن در عرش بيان كند. اين مقاله با توجه به پيشينه تحقيق1 در مورد آثار افلاطون و مولانا و نيز رساله‌الطيرها كوشيده است از ديدگاهي متفاوت و با رويكردي تطبيقي، وجوه مشترك روح و پرواز آن را در ضمن تمثيل اسب بالدار و طوطي جان مورد بررسي قرار دهد