تطبيق عناصر داستاني بر رساله حي بن يقظان ابن طفيل

Verification of Novel Analysis Elements in Hayy Ibn Yaghzan Dissertation

ابوبكر محمدبن طفيل اندلسي از دانشمندان بزرگ جهان اسلام است كه در فلسفه و طب و علوم عقلي مقامي در خور ستايش دارد. از آثار او جز قصايدي در طب و رساله حي بن يقظان چيزي بر جاي نمانده است. اين رساله مهم ترين اثر ابن طفيل است كه شامل انديشه‌هاي عميق فلسفي اوست و با بهره گيري از عنصر خيال، در قالب داستان نگاشته شده و موضوع آن سير وحركت انسان از عالم ماده به جهان معقولات و رسيدن به معرفت الهي است. درون مايه فكري و فلسفي اين داستان باعث شده به جنبه هنري آن كمتر توجه شود. اين مقاله برآن است تا با تحليل عناصر داستاني دراين رساله، بعد تازه‌اي از هنر ودانش ابن طفيل را نمايان سازد و مهم ترين عناصر داستان فني را كه شامل پيرنگ، درون مايه، شخصيت، زاويه ديد، سبك، لحن، زبان و تكنيك است، در رساله قصه مانند حي بن يقظان بررسي كند.

One of the greatest scholars related to Islamic-Arabic culture is Ibn-Tufail whose authority in the field of philosophy of science and medicine and intellectual activities is worthy of praise .however, none of his works remained except his odes in medicine and Hayy-Ibn-Yaghzan dissertation. The latter is the most important of his works ,containing his deep philosophical thoughts and applying fantastic elements presented in the form of a story. Its subject is the process of promotion of the human from sensible world to reasonable universe and access to knowledge of God. The intellectual and philosophical theme of this story caused the negligence of its artistic aspects. This article aims at analysis of the elements of the story in Ibn-Tufail’s dissertation in order to show a new dimension of his art and knowledge.