كاربرد امروزي گفت‌وگوهاي قرآني در پرتو اخلاق اسلامي

Contemporary Use of Quranic Conversations in the Light of Islamic Ethics

پيشرفت و گسترش اسلام ناب، در همه دوره‌ها بر شالوده گفت‌وگو و اهتمام به اخلاق، استوار بوده است. اسلام به‌عنوان يك دين كامل و جهاني مي‌تواند پاسخگوي بسياري از دشواري‌ها و دغدغه‌هاي انسان امروزي باشد. يافته اساسي اين پژوهش، در اين است كه آموزه‌هاي اخلاقي و ماندگار قرآن كريم، مي‌تواند بنياد و آغازي براي پيشرفت، كمال معنوي، آگاهي، اميد، گفت‌وگو و خوشبختي انسان معاصر باشد. توجّه به ساختارهاي اخلاقي، تاكيد بر مشتركات انساني و ديني، احترام به عزّت و كرامت انساني، بكارگيري عنصر استدلال و برهان و. . . از ويژگي‌هاي زبان قرآن در اين زمينه است. در اين پژوهش، تلاش شده است كه پيوند دين و اخلاق اسلامي در پاسخگويي به چالش‌ها و دغدغه‌هاي انسان معاصر، مورد بررسي و تحليل قرار گيرد. دو محور اساسي اين جستار، عبارتند از (1) پيشگفتاري درباره اهميّت گفت‌وگو و نقش آن در رشد و تكامل تمدن انساني و (2) بررسي و تحليل روزآمدي گفت‌وگوهاي قرآني با رويكرد اخلاق اسلامي.

The development and expansion of pure Islam has always been based on dialogic interaction and commitment to moralities. Islam, as a perfect and universal religion, can respond to many concerns and problems of modern man. The main finding of this research is that the moral and permanent teachings of the Holy Qurʹan can be a basis and a starting point for development, spiritual perfection, awareness, hope, interaction, and happiness of modern man. Attention to moral structures, emphasis on human and religious commonalities, respect for human honor and dignity, use of reasoning and proof, etc. are among the characteristics of the language of the Qurʹan in this respect. The present study attempts to examine the relation between religion and Islamic ethics in responding to the challenges and concerns of contemporary man. Two main parts of this study are 1) an introduction to the importance of dialogic interaction and its role in the development and evolution of human civilization and 2) an updated analysis of Quranic dialogues from the perspective of Islamic ethics.