بررسي درآمد حاصل از تحمل ريسك از ديدگاه آموزه‌هاي اسلامي

An investigation of Risk Taking’s Income under Perspective of Islamic Courses

يكي از اصول پذيرفته‌شده در علم مديريت مالي، درآمد بيش‌تر در گرو تحمل ريسك بيش‌تر است. مقاله پيش‌رو در پي بررسي اين اصل در حوزه سرمايه‌گذاري از ديدگاه آموزه‌هاي اسلامي است. از اين‌رو ابتدا با تعريف ريسك، بيان اقسام و اهميت آن و با استناد به آيه‌ها و روايت‌ها و سيره عقلا به بررسي اصل پذيرش ريسك به‌وسيله اسلام مي‌پردازد. در ادامه مقاله پيش‌رو ريسك‌هاي مورد قبول اسلام را مدنظر قرار مي‌گيرد. بر اساس يافته‌هاي تحقيق مي‌توان گفت با توجه به آموزه‌هاي اسلامي تحمل ريسكي قابل قبول است كه اولاً مفيد، ثانياً مولد و ثالثاً قابل كنترل باشد. سرانجام در بخش پاياني با استدلال ارزش‌دار بودن و قيمت‌گذاري ريسك در فرايند توليد، ضمانت‌نامه‌هاي بانكي و قرارداد بيمه و با بهره‌گيري از روش تحقيق تحليلي استنباطي چنين نتيجه‌گيري مي‌شود كه اولاً ريسك مفيد، مولد و قابل كنترل در فقه اماميه ارزش داشته و تحمل‌كننده آن مستحق دريافت مابه‌‌ازا است و ثانياً هر كس ريسك بيش‌تري متحمل شود، مي‌تواند مستحق دريافت درآمد بيش‌تري باشد.

One of accepted principles in finance is “the more the risk, the more the income”. This paper investigates this principle in investments field and under perspective of Islamic courses. So, at the beginning, the article explains the meaning of risk and different types of it and its importance, and then practices the principle of risk taking in Islam, considering and referencing Quran Verses, Imams narratives, and habitude of rational characteristics. The next section of the article looks up the Shariah compliant types of risk. Based on findings of this section, it can be concluded that under perspective of Islamic Courses, just such types of risk are allowed to be taken that are (1) useful, (2) productive, and (3) controllable. Finally, at the last section of the paper with reasoning on rewarding and pricing of risk in manufacture process, bank guarantee, and insurance contract, and with using of analyzing-deducting method, it is concluded that: (1) useful, productive, and controllable risk is valuable in Shia jurisprudence and the taker of such risk can claim the financial equivalent, and (2) everyone who tolerates more risk, can be claimer of more income.