اوت اكولوژي گونه Halocnemum strobilaceum (Pall.) M. Bieb. در مراتع شور و قليايي استان گلستان

Autecology of Halocnemum strobilaceum (Pall.) M. Bieb. in Saline and Alkaline Rangelands of Golestan Province

در اين بررسي به منظور اوت اكولوژي گونه Halocnemum strobilaceum (Pall.) M.Bieb. گياه، از پنچ سايت رويشگاهي گميشان، سنگرتپه، صوفيكم، اينچه شوره‌زار و اينچه برون از مراتع شور و قليايي استان جمع‌آوري و هر يك از فاكتورهاي: خاك، فنولوژي، پوشش گياهي، تركيبات شيميايي گياه، ارزش رجحاني، جوانه‌زني بذر و كاشت گياه مورد بررسي قرار گرفت. گياه H. strobilaceum يكي از گياهان دايمي است كه در خاك‌هاي شور و قليايي با بافت متوسط تا سنگين و زهكشي آهسته مي‌رويد. بررسي خاكشناسي سايت‌هاي اين گونه نشان مي‌دهد اين گياه در خاكهايي با بافت سيلتي، سيلتي لوم و سيلتي كلي، pH بين 3/7 تا 6/8 و Ec بين 30 تا 9/110 ميلي موس بر سانتيمتر رشد مي‌كند. شروع رشد آن از اوايل اسفندماه، گل دهي از اواسط شهريور و رسيدن بذر از اواخر آبان آغاز مي‌گردد. نتايج فيتوشيميايي نيز نشان داد كه پروتيين خام، الياف خام و ماده خشك به ترتيب 6/18، 6/17 و 7/27 درصد در مرحله رشد رويشي و به ترتيب مقادير 3/13، 3/19 و 31 درصد در مرحله گل‌دهي و مقادير 4/11، 8/23 و 3/36 درصد در مرحله رسيدن بذر گزارش شد. سيستم ريشه‌اي گونه مورد مطالعه داراي ريشه‌هاي راست و افقي يا فرعي و طول ريشه اصلي 32 سانتي‌متر و طول ريشه فرعي حداكثر 120 سانتي‌متر در عمق خاك مي‌باشند. بذر‌ها خيلي ريز و كوچك بوده، به طوري كه وزن هزار دانه آن معادل 808/0 گرم و داراي قوه ناميه بيش از 95 درصد مي‌باشد. ويژگي‌هاي اقليمي منطقه مورد مطالعه نشان مي‌دهد ميزان بارندگي بين 359 ميليمتر تا 6/212 ميليمتر و دماي متوسط بين 5/17 تا 7/17 درجه سانتيگراد، به ترتيب در ايستگاه قلعه جيق (جنوب شرق منطقه) و ايستگاه اينچه برون (شمال شرق منطقه) متغيير است و همچنين اقليم آن نيمه خشك (قلعه جيق) تا خشك (اينچه برون) مي‌باشد. با توجه به اهميت گونه H. strobilaceum در تامين علوفه در فصول پاييز و زمستان، حفاظت از گونه‌هاي خوشخوراك در داخل تاج پوشش خود، ايجاد محيط مناسب براي زيست حيوانات وپرندگان و همچنين نقش حفاظت خاك، لازم است در مديريت مرتع مورد استفاده قرار گيرد.