گونه شناسي نقوش درخت در خانه هاي قاجاري استان مازندران

The Tree Motifs of the Old Qajar Houses of the Mazandaran Province

خانه هاي قاجاري را به حق مي توان يكي از ارزند ه ترين نمونه ها از ميان بناهاي تاريخي موجود در استان مازندران دانست. نماي بيروني و دروني بيشتر اين خانه ها آكنده از انواع نقوش تزييني است كه در اين ميان، نقش درخت از كثرت حضور بيشتري نسبت به نقوش ديگر برخوردار است. از ميان نقش درختان به كار رفته در اين خانه ها، نقش درخت سرو، درخت زندگي و درخت و قوق قابل شناسايي است كه با شيو ههايي نظير بن دكشي، آه كبري و گ چبري اجرا شد هاند. در پژوهش حاضر به منظور كسب آگاهي و شناخت بيشتر نسبت به نقش درختان مورد استفاده در خانه هاي قاجاري استان مازندران، به دست هبندي و معرفي آن ها و نيز به بيان جنب ههاي اسطور هاي و نمادين آ نها پرداخته شده است. فرم اصلي بيشتر درختان زندگي و و قوق در اين خانه ها ملهم از درخت سرو است كه هر كدام دلالت بر معاني خاصي دارند؛ درخت سرو كه نماد خاص ايرانيان است علاوه بر معاني آزادي و آزادگي و درخت زندگي كه صورتي از طوبي بهشتي است، بر زندگي و درخت و قوق دلالت م يكند. اهداف مقاله -1 معرفي و توصيف بصري نقوش درختي مورد استفاده در خانه هاي قاجاري استان مازندران -2 بررسي جنب ههاي اسطور هاي و نمادين نقوش درختي با توجه به پيشينه فرهنگي و هنري نقوش سوالات مقاله -1 چند گونه نقش درخت در خان ههاي قاجاري استان مازندران قابل شناسايي و بررسي است؟ -2 نقش درختان مورد استفاده در اين خانه ها چه ويژگ ي هاي ظاهري داشته و به كدام جنبه هاي اسطوره اي و نمادين اشاره دارند؟

Qajar houses are among the most momentous and sustainable historical buildings of the Mazandaran province. The interior and exterior design of this house is illuminated with decorative patterns which among them the tree motif is used abundantly. Among the most depicted motifs, the Cedrus Tree design is lavishly applied; additionally, other motifs such as the Tree of Life and the Vagvag pattern is perceptible. Such motifs are created by procedures such as pointing, burnt-lime techniques and stucco. In this study, the various tree motifs applied on Qajar old houses are gathered and classified; furthermore, each motif is discussed in relation to its mythological and symbolic features. The designs of the Tree of Life and Vagvag motifs are mainly inspired by the Cedar tree that bears a unique place within Persian culture and is a symbol of freedom and liberalism. The tree of life represents a glimpse of Heaven and the Vagvag tree with its extraordinary design is a symbol of secretive mysteries. Aim of the research: 1.Introducing and describing the visual characterisitcs of the tree motifs used in the Qajar houses of Mazandaran . 2.Reflecting upon the mythological and symbolic features of the motifs in relation to art and culture. Research questions: 1.What number of tree motifs can be depicted in the Qajar houses