ترجمه‌ متون و تعامل معرفتي تاريخ

The Translations of History Texts and Knowledge Interaction

علم تاريخ حاصل انضمام مورخان به گزارش واقعيت‌هاي تاريخي است و تداخل افق‌هاي زماني حال و گذشته را در خود دارد. افق زماني حال در پرتو دانش، بينش، ارزش، و روش مورخان نمود پيدا مي‌كند و مورخان اين ويژ‌‌گي‌ها را مرهون جامعه خود و شرايط حاكم‌بر جامعه جهاني‌اند. اگر اندوخته‌هاي فكري و معرفتي مورخان در زبان و ادبيات آن‌ها، اعم از گفتاري، مفهومي، و نوشتاري، خلاصه شود و از علم تاريخ برداشتي پويا و متناسب با سياليت زبان ارايه شود؛ با توجه به اين‌كه ميراث فكري و معرفتي هر جامعه در قالب زبان آن تبلور مي‌يابد، ترجمه متون تنها راهي است كه امكان ارتباط و التقاط گفتمان‌هاي حاكم‌بر جوامع گوناگون را فراهم مي‌كند و زمينه‌هاي برخورداري مخاطبان ديگر جوامع را از ميراث فكري و معرفتي هر جامعه هموار مي‌سازد. در حوزه معرفت تاريخي نيز، كه گفتمان‌هاي علمي متكثر و مكاتب تاريخ‌نگاري متعددي روبه‌رشد نهاده و به‌خصوص از دهه‌هاي پاياني قرن بيستم در زمينه‌هاي روش‌شناسي و معرفت‌شناسي رويكردهاي مختلفي متداول شده است، ترجمه پژوهش‌هاي جديد محققان تاريخ را در بهره‌گيري از ميراث ديگر ملل ياري مي‌دهد و امكان ارتقاي شيون معرفتي تاريخ را فراهم مي‌كند. نقش اثرگذار ترجمه پژوهش‌هاي مطرح در حوزه روش‌شناسي و معرفت‌شناسي تاريخي در تعامل و تكامل انديشه مورخان، يعني كساني كه نقش موثري در روند تحول علم تاريخ دارند، مسيله‌اي است كه اين مقاله به آن مي‌پردازد.