بررسي عوامل تاثير‌گذار بر تورم در اقتصاد ايران با استفاده از الگوي سري زماني غيرخطي نوع STR

Determinants of Inflation in Iran Based on STR Approach

در اين مقاله عوامل تاثير گذار بر تورم با استفاده از الگوي رگرسيوني سري زماني خطي و غيرخطي (STR) در اقتصاد ايران طي دوره‌ي 87-1338 مورد بررسي قرار مي گيرد. در تصريح مدل تورم، علاوه بر در نظر گرفتن متغيرهاي مرسوم (نقدينگي، توليد و نرخ ارز) تكانه هاي مثبت و منفي درآمد نفت، عدم تعادل پولي، عدم تعادل بخش خارجي و شكاف تقاضا نيز مورد توجه قرار گرفته اند. نتايج حاصل شده، فرضيه‌ي اصلي تحقيق مبني بر توانايي بيش‌تر مدل رگرسيوني سري زماني غير خطي نسبت به مدل خطي براي تبيين رفتار تورم در اقتصاد ايران را تاييد مي‌كند. ضرايب الگو تابعي از تغييرات قيمت نفت هستند. در رژيم درآمدهاي نفتي پايين، تكانه‌هاي مثبت نفتي، تاثير بازدارنده اي بر تورم دارد، در حالي كه اثر تكانه هاي مذكور در رژيم درآمدهاي نفتي بالا معني دار نيست. شكاف يا مازاد تقاضا نيز اثر معني داري بر تورم در دوره‌هاي ركود درآمدهاي نفتي ندارد؛ اما در دوره‌هاي رونق نفتي، تاثير متغير مذكور بر تورم (احتمالاً از كانال مخارج دولت) بسيار با اهميت است. طبقه‌بندي JEL: C52، E31 و Q43

This Paper estimates the determinants of inflation in Iran using a linear and non- linear regression model over the period 1959-2008. In the model specification, the conventional variables (liquidity, production and exchange rate) as well as positive and negative oil revenue shocks, monetary disequilibrium, and demand gap are considered. The results show that nonlinear time series regression model outperforms the linear model in explaining inflation in Iran. The model coefficients are functions of oil price. In the low oil income regime, positive oil shocks decrease the inflation rate while these shocks are not significant in the high oil income regime. Demand gap or excess demand does not have any significant effect on inflation when oil revenues decrease. But in oil boom periods, demand gap affects inflation significantly (probably through government expenditure). JEL Classification: C52, E31, Q43