سنت به مثابه خاستگاه عقل

Tradition as the Origin of Reason

مقاله حاضر به بررسي تلقي گادامر از سنت و نسبت ميان عقل و سنت مي‌پردازد. ابتدا ضمن اشاره به معناي لغوي واژه سنت، سه تعريف انسان شناسانه، كلامي و سنت گرايانه از سنت ارايه و با يكديگر مقايسه و در نهايت معناي اصطلاحي مورد نظر گادامر بيان مي‌شود. گادامر كه يك فيلسوف احياگر سنت است ديدگاه خود در خصوص رابطه عقل و سنت را با تحليل چگونگي نگاه روشنگري و رومانتيسم به عقل و سنت آغاز مي‌كند. درحالي‌كه فيلسوفان عصر روشنگري سنت را در برابر عقل قرار داده و براي پاسداري از حريم عقل، سنت را بي‌اعتبار كردند، رومانتيسم در واكنشي افراطي به اين طرز تلقي ضمن تاييد تقابل عقل و سنت، عقل را به نفع سنت كنار زد. اما اين خط‌كشي جدايي‌ساز بين دو قلمرو متمايز عقل و سنت با مخالفت جدي فيلسوفاني نظير مايكل اوكشات، ادموند برك، فردريش فون هايك و گادامر مواجه شد. از نظر اين عده نسبت ميان سنت و عقل پيچيده‎تر از آن است كه بتوان آنها را در تقابلي واضح قرار داد. سنت نه تنها مانعي براي عقل محسوب نمي‎شود بلكه از جهاتي مقوم آن نيز هست و بدون سنت عقلي در كار نخواهد بود.

The present paper examines Gadamer’s account of tradition and the relationship between reason and tradition. At first, with reference to the etymological meaning of tradition, the three definitions of tradition (anthropological, theological and traditionalistic) are presented and compared and finally Gadamer’s definition of the words is given. Trying to revive tradition, Gadamer begin with an explanation of the relationship between reason and tradition with an analysis of Romanticism’s and Enlightenment’s approaches to tradition and reason. While the Enlightenemnt philosophers put tradition against reason and in this way discredit tradition, Romanticism philosophers, despite their confirmation of the contrast between tradition and reason, overreact to this position by rejecting reason in favor of tradition. However, a lot of philosophers including Michael Oakeshott, Edmund Burke, Friedrich August von Hayek and Gadamer seriously have rejected this account of the relationship between tradition and reason which separates these two spheres of reason. These philosophers think that the relationship between tradition and reason is so complicated that we cannot put them in clear contrast. Tradition is not an obstacle in the way of reason. In some respects it even supports reason. There is no reason without tradition.