ساماندهي بافت قديم (نمونه موردي، محله ي خواجوي اصفهان)

بافت تاريخي شهرها آثار گران‏بهايي هستند كه فرهنگ معماري و شهرسازي بومي كشورمان را در خود دارند. امروزه اين نواحي در شهرهاي قديمي ما روبه فرسودگي هستند و شهرهاي جديد با فرهنگ جديد شهرسازي با تمام مشكلات خود جايگزين آن‏ها مي‏شوند. امروزه به‎دليل هجوم فرهنگ‏هاي غيربومي و الگوي مصرف جهان پيشرفته به كشور ما، فرهنگ شهرنشيني جديد در تضاد با فرهنگ سنتي قرار گرفته و فرهنگ نوگرايي و تجددطلبي جاي فرهنگ اصيل و سنتي را گرفته است. همين موضوع باعث هجوم خانوارها به نواحي جديد و رها شدن نواحي تاريخي شده و از طرفي عدم حمايت بخش‏هاي دولتي در سرمايه‏گذاري در اين زمينه آن‏ را تشديد مي‏كند. شهر اصفهان با تكيه بر روابط اقتصادي و توان‏هاي محيطي از جمله شهرهايي است كه از ابتداي پيدايش تاكنون رونق خود را حفظ كرده و در دوراني نيز پايتخت كشور بوده است. بافت تاريخي شهر اصفهان با مشكلاتي چون فرسودگي كالبدي و زيرساخت‏ها، عرض كم معابر، مهاجرت و... مواجه است. در برخي نقاط كه شدت اين مشكلات بسيار زياد است، زندگي در اين بافت‏ها جريان ندارد و در نقاطي ديگر از شهر به دليل كاسته شدن از مشكلات در اين بافت‏ها، زندگي روال عادي خود را دارد. با توجه به ابعاد طبيعي، اقتصادي، اجتماعي، مديريتي و كالبدي هدف از سامان‎دهي بافت، توزيع متوازن خدمات و امكانات براي جمعيت ساكن، مرمت بناهاي تاريخي، دست‏يابي به عملكردي امروزي در آن‏ها و دستيابي به سازمان فضايي كالبدي مطلوب جهت ايجاد محيطي مناسب براي زندگي در چهارچوب ارزش‏هاي فرهنگي و اجتماعي ساكنان در بافت است. كشور ما در زمينه‏هاي كالبدي، آثار و ابنيه‏ي تاريخي و نيز تجربيات معماري و شهرسازي از غناي چشمگيري برخوردار است. در حال حاضر پذيراي اقداماتي است كه بتواند به نحوي سازنده، از تخريب و فرسودگي شهرها جلوگيري به‎عمل آورد و حفاظت و حراست از آن‏ها را تضمين كند. يكي از اين بافت ها كه مجموعه اي منسجم از بافت ارگانيك و شطرنجي زمان صفوي است، محله‎ي خواجو نام دارد كه به‏دليل وجود بناهاي تاريخي، مادي ها و خيابان چهارباغ صدر از اهميت ويژه اي برخوردار است و مانند ساير محلات در معرض تخريب هاي فراوان و خيابان‏كشي هاي شطرنجي قرار گرفته است. در وضعيت كنوني چگونگي دخل و تصرف در اين بافت و هماهنگ‏سازي آن با تغييرات حال حاضر از اهميت ويژه اي برخوردار است. هدف سامان‎دهي بافت با استفاده از پتانسيل‏هاي طبيعي و تاريخي بافت است.