نقد و بررسي دلايل انكار «علوم انساني دستوري»

A Critique of the Proofs against "Prescriptive Human Sciences

در يك تقسيم‌بندي مي‌توان علوم انساني را به دو بخش توصيفي و دستوري تقسيم كرد. علوم انساني توصيفي به علومي گفته مي‌شود كه به تبيين و توصيف پديده‌هاي انساني مي‌پردازند. در مقابل، علوم انساني دستوري به آن بخش از علوم انساني گفته مي‌شود كه مجموعه‌اي از گزاره‌هاي دستوري (بايد و نبايدهاي) متناسب با مباني از پيش‌پذيرفته‌شده را براي تحقق اهداف مورد نظر ارايه مي‌دهند. اثبات يا انكار علوم انسانيِ دستوري همواره يكي از موارد اختلاف ميان دانشمندان علوم انساني بوده است، به گونه‌اي كه گروهي آن را جز علم مي‌شمارند، اما گروهي ديگر، منكر علم بودن آن هستند. اتخاذ برخي روش‌ها در علوم انساني و نيز اعتقاد به عدم ارتباط منطقي ميان واقعيت و ارزش، زمينه انكار علوم انساني دستوري را فراهم مي‌كند. بر همين اساس، نقد دو عامل يادشده مي‌تواند زمينه را براي اعتقاد به علوم انساني دستوري هموار كند. در اين پژوهش، پس از تبيين چيستي و ويژگي‌هاي علوم انساني دستوري، دلايل منكران علوم انساني دستوري، نقد و بررسي است.

The human sciences can be divided into two types: descriptive and prescriptive. Descriptive human sciences are those sciences which explain and describe human phenomena. On the contrary, prescriptive human sciences are those sciences which provide a set of prescriptive propositions- ought tos and ought not tos-, consistent with the already affirmed already principles, for the sake of achieving the desired aims. There has been a long running dispute among human scientists as to accept or reject prescriptive human sciences, so that a group considers them as science whereas another group do not. Adopting certain methods in the human sciences and thinking that there is no logical relationship between reality and value contribute to excluding prescriptive sciences. Accordingly, criticizing these two factors renders prescriptive human sciences acceptable. Having examined the quiddity and characteristics of prescriptive human sciences, the present paper goes through and criticizes the proofs provided by the opponents of prescriptive human sciences