سنجش ميزان تاثير رويكرد قابليت بر توسعه‎ي دولت الكترونيكي

Measuring the Amount of Effects of Capability Approach on Developing E-government

در رويكرد قابليت، مفاهيم توسعه و توسعه‎نيافتگي و ابزار تحقق آن با رويكردهاي رايج متفاوت است. تنها انسان‌هايي كه قابليت‎هاي فردي و شرايط محيطي برايشان فراهم است، پيام‎آور توسعه هستند. اين رويكرد در ادبيات برنامه‎ريزي كشور ما مغفول مانده و مي‌تواند باعث رفع چالش‎هاي توسعه‎ي دولت الكترونيكي شود. در اين پژوهش از روش توصيفي ـ پيمايشي و ابزار پرسش‎نامه براي جمع‎آوري نظر خبرگان استفاده شده است. ابتدا چالش‎هاي عمده در توسعه‎ي دولت الكترونيكي شناسايي شده‌اند. سپس مدل‌هاي رويكرد قابليت و مولفه‎هاي تاثيرگذار بر آن، استخراج و دسته‎بندي شده‌اند. سپس ميزان تاثيرات قابليت‎هاي انساني بر چالش‎هاي دولت الكترونيك با استفاده از ماتريس خانه‎ي كيفيت، بررسي و با روش آنتروپي شانن رتبه‎بندي شده‌اند. نتايج نشان داد كه در توسعه‎ي دولت الكترونيك، توجه به قابليت‎هاي مردم در كنار توجه به نظرات دولت مي‌تواند كارساز باشد. قابليت‎هاي مهم عبارتند از: توانايي ايجاد محيط آزاد در جامعه‎ي اطلاعاتي و دسترسي به اطلاعات، توانايي فراگيري سواد الكترونيكي، توانايي ارايه‎ي خدمات با كيفيت الكترونيكي، توانايي احقاق حق در محيط الكترونيكي.

In capability approach (C.A.), the concepts of developed and undeveloped and their realization instruments are different from other common approaches. Just those who are provided with personal capabilities and environmental conditions can be the messengers of development. In this approach background of our country in planning is ignored and resolved the challenges of development in e- government. So at first, main challenges in developing e-government are identified, then models of C.A. and factors affecting it are extracted and classified. Next, the amount of effects of human capabilities on different challenges of e-government is surveyed based on QFD and ranked regarding Shannon Entropy. The results showed in e-government developing, considering the capabilities of people along with different ideas of the government can be influential. The important capabilities are as follows: the ability to create a democratic, free environment in the information community, accessing to this information, the ability to learn the electronic knowledge and the ability to offer services with electronic quality and the ability to preserve one’s rights in an electronic environment.