اسماعيليان در الموت و جنوب ناحيه درياي مازندران پس از فتوحات مغول

مورخان ايراني به تبعيت از روايت هاي عيني عطاملك جويني در تاريخ جهانگشا، نابودي كامل جامعه شيعه اسماعيلي با مركزيت الموت را در جريان حمله مغولان در قرن سيزدهم ميلادي/ هفتم هجري كه جهان اسلام را به ويراني كشيد، ثبت كرده اند. در حالي كه تحقيقات جديد نشان مي دهند اسماعيليان پس از حمله مغول، هم چنان به حيات خود ادامه دادند ولي فعاليت هاي دايمي آنها در جنوب درياي خزر ناچيز شمرده شده است. تناقض و اغراق در گزارش هاي جويني و شكل اصلاح شده آنها بر اساس روايت مورخان ديگر، شواهد تواريخ محلي، كتاب هاي جغرافيايي و كتيبه ها به حضور دايمي اسماعيليان در اين ناحيه به روشني اشاره دارند. اين شواهد در قرن پانزدهم ميلادي/ نهم هجري به وسيله نصايح شاهرخي و مدارك موجود در ادبيات فرقه اي شبه قاره هند تاييد مي شوند و هر دوي آنها، الموت را مركز مهم اسماعيليان در دوره پس از حمله مغول مي دانند كه صدقات اسماعيليان به آن جا فرستاده مي شد. علاوه بر اين، منابع هندي، الموت را اقامتگاه اسلام شاه، امام اسماعيلي مي دانند.