ارزيابي تناسب اراضي شهري به روش Fuzzy AHP

Urban Land Suitability Evaluation Using of Fuzzy AHP Method

ارزيابي تناسب اراضي شهري، مستلزم توجه ويژه به ارتباط و وابستگي كاربري‌ها و تاثير عملكرد هر كاربري بر ديگر كاربري‌هاست. روش‌هاي مبتني بر سامانه اطلاعات مكاني و تصميم‌سازي چندمعياره، ابزارهاي سودمندي براي اين منظور به شمار مي‌آيند. از آنجا كه پرداختن به موضوع مذكور نيازمند مشاركت افراد با ديدگاه‌ها و سلايق گوناگون است، ارزيابي تناسب اراضي شهري نيز داراي ماهيت تصميم‌سازي گروهي است. در پژوهش حاضر با تلفيق قابليت‌هاي GIS و تكنيك‌هاي تصميم‌سازي گروهي چندمعياره فازي، روشي به منظور ارزيابي تناسب اراضي شهري براي كاربري‌هاي خدماتي مورد نياز شهروندان ارايه شده است. در روش به كار گرفته شده، فرايند كلي ارزيابي تناسب كاربري زمين به روش Fuzzy AHP شامل انتخاب معيارهاي موثر، تعيين ميزان اهميت و وزن هر معيار، تهيه و توليد نقشه‌هاي معيار در محيط GIS و در نهايت تلفيق نقشه‌هاي معيار و محاسبه مقدار تناسب هر قطعه زمين براي كاربري تعيين‌شده، مورد بحث و بررسي قرار گرفته است. نتايج مدل در محدوده مطالعه موردي در منطقه 6 شهرداري اصفهان، مورد سنجش قرار گرفته است. نتايج اين مدل‌سازي، توانايي كافي روش Fuzzy AHP و GIS را در ارزيابي تناسب زمين شهري با ديدگاه تصميم‌سازي گروهي نشان مي‌دهد. مقايسه نتايج حاصل از مدل Fuzzy AHP با نتايج روش مرسوم مبتني بر جمع‌بندي نظرهاي كارشناسي در 15 قطعه زمين منتخب براي تخصيص چهار كاربري (كتابخانه، درمانگاه، ورزشگاه و مدرسه راهنمايي)، نشان مي‌دهد كه در قطعات به اولويت تخصيص اول تا سوم براي هر چهار كاربري مورد نظر تحقيق، تطابق كامل وجود دارد. كليد‌واژه‌ها: تحليل سلسله‌مراتبي فازي، تصميم‌سازي چندمعياري مكاني، تصميم‌سازي گروهي، ارزيابي تناسب زمين شهري، GIS.

Urban land suitability evaluation (ULSE) is necessary to allocate proper land uses to available sites. GIS and MCDM based methods have considerable results to facilitate ULSE. Furthermore, ULSE asks participation of various experts with different point of view and interest, as a group decision making problem. In this research, a GIS and Fuzzy-MCDM integrated method is used to evaluate urban land suitability and allocate proper land use to predefined urban sites, at a group decision making approach. Main steps of ULSE include: selection of evaluation factors, determining of factors’ weights, producing of factor maps in GIS, aggregating of factor maps and finally calculating of land suitability index for each urban site, have been presented and discussed. The method is tested in a case study area at 6th municipality region of Esfahan city. Evaluation factors for four urban land uses and related weights are modeled and used to define priority for each urban site to allocate to specific land uses, using of Fuzzy AHP method. The results indicate usefulness of method for ULSE. Keywords: Fuzzy AHP, Spatial Multi-Criteria Decision Making, Group Decision Making, Urban Land Suitability Evaluation, GIS.