ابوالفضل بغدادي جانشين گمنام شيخ احمد غزالي

Abulfazl al-Baghdādī: the Unknown Successor of Ahmad Ghazālī

طريقه شاه نعمت الله ولي براساس آنچه در كرسي نامه ها آمده است به احمدغزالي(د520 ق)، از عرفاي مكتب خراسان و قطب سلسله معروفيه، منتهي مي شود. اين طريقه در مغرب عالم اسلام گسترش يافته و با چند واسطه به ابومدين (د 594 ق) در تِلِمسان الجزاير رسيده و سپس تا شاه نعمت الله ولي (د 834 ق) امتداد پيدا كرده است. نام ابومدين به عنوان شيخِ ابن عربي به كرّات در نوشته هايش مشاهده مي شود. بنابراين با يافتن مستنداتي دالّ بر نسَب طريقتي شاه نعمت الله ولي مي توان گسترش طريقت احمدغزالي را از ايران به مغرب عالم اسلام، به واسطه شيخ ابومدين، پي‌گرفت. نوشته حاضر به يكي از اين زنجيره ها يعني شيخ ابوالفضل بغدادي، جانشين احمد غزالي، پرداخته است. احتمال ها براي تعيين هويّت حقيقي او بررسي شده و ميزان اعتبار آنها با بيان دلايل مشخص گرديده است.

According to the Sufis’ chains of authorities, the tradition of Sh?h Nimatull?h Val? (d. 1430 C.E.) goes back to Ahmad Ghaz?l? (d. 1126 C.E.), the head of the Ma?ruf? order and the brother of the famous Im?m Muhammad Ghaz?l?. This chain was developed outside Iran by the unknown successor of Ahmad Ghaz?l?, mentioned as Abulfazl al-Baghd?d?, and through some intermediaries reached Abu Madyan (d. 1198 C.E.), in Tlemcen (a town in Northwestern Algeria). The name of Abu Madyan is frequently mentioned in Ibn al-?Arabi’s works as his master. This chain finally came up to Sh?h Nimatull?h Val?, thus returned to Iran. This article tries to survey the real identity of Shaikh Abulfazl al-Baghd?d?.