بررسي ديدگاه هاي تربيتي ايرانيان باستان در قابوس‌نامه

The study of the Educational Views of the Ancient Persian in Ghabousnameh

قابوس نامه كتابي است به پارسي كه مولف آن عنصرالمعالي كيكاووس بن اسكندر آن را براي فرزندش گيلانشاه در 44 فصل نوشته است كه اگر بخواهد پس از پدر حكومت كند و يا از روي اضطرار كاري ديگر انتخاب كند، بداند چگونه وظايف خود را انجام دهد. عنصرالمعالي در اين كتاب پند هاي تربيتي بسياري را از قول حكيمان و يا با لفظ «گفته اند» آورده است كه گوينده آنها معلوم نيست و صاحب نظراني كه به شرح و تحليل قابوس نامه پرداخته اند نيز به نام گوينده اين سخنان حكيمانه اشاره اي نكرده اند. با تامل در حكمت هايي كه در منابع عربي از ايرانيان قبل از اسلام نقل شده است، معلوم مي گردد كه بسياري از اين سخنان متعلق به حكيمان ايراني است و يا دست كم در ايران باستان رايج و شناخته شده بوده است. در اين مقاله علاوه بر معرفي بيش از 40 پند اخلاقي و تربيتي ايراني كه در قابوس‌نامه بي نام و نشان آمده و در منابع عربي به ايرانيان نسبت داده شده است، نقش ديدگاه هاي تربيتي ايران باستان و تاثير آن را در قابوس نامه نشان مي دهيم.

Ghabousnameh is a Persian book whose author is Onsorolmali Keikavousebne Eskandar. He has written this book for his son, Gilanshah, in 44 chapters, in case that if his son wanted to rule after his father or choose to do something else in an immediate manner, he would be aware of how to do his duties. In this book, Onsorolmali has cited lots of educational advice from philosophers. the speakers of these words are not clear and the scholars who analyzed Ghabousnameh did not mention the speakers of these wise words. By reflecting upon wisdom cited in Arabic sources from Iranians before Islam, it became clear that many of these words belonging to Iranian philosophers or at least they were common and known to Ancient Iran.