بررسي الگوهاي تخصص‌گرايي در تجارت و بهره وري صادرات در كشورهاي عضو اوپك با تاكيد بر جايگاه ايران

Trade Specialization and Export Productivity in OPEC: An Emphasis on Iran’s Position

روند همگرايي الگوي تجاري كشورها به الگوي تجاري جهاني با استفاده از شاخص-هاي مختلفي مانند تخصص گرايي در تجارت ارزيابي مي شود. تخصص گرايي در تجارت كه خود توسط شاخص‌هاي مختلفي همچون عدم تجانس تجاري، تمركز صادرات و تخصص درون صنعتي اندازه گيري مي‌شود، دربرگيرنده دلالت‌هاي ضمني بهره وري صادرات مي‌باشد. مطالعه حاضر ابتدا به محاسبه شاخص هاي فوق براي كشورهاي عضو اوپك طي دوره زماني 2006-1995 پرداخته و سپس با بررسي وضعيت هر يك از اين شاخص ها، درصدد شناسايي الگوي تجاري اين كشورها بر مي آيد. نتايج حاصل از محاسبه و تحليل شاخص ها نشان مي دهد كه با وجود حركت كشورهاي عضو اوپك به سمت همگرايي با تجارت جهاني و تعديل الگوي تجاري خود در راستاي الگوي تجارت جهاني، تمركز اين كشورها بيشتر بر صادرات گروه هاي كالايي داراي بهره وري كم بوده است.

Trade integration with global economy could be evaluated by some well-known trade specialization indicators such as trade dissimilarity, the export centralization, and the inter-industry specialization. Trade specialization pattern has important implications for export productivity. In order to recognize the trade pattern of the members of OPEC, this paper calculates and analyses the patterns of trade specialization and export productivity profiles in these countries, over the period of 1995-2006. The findings indicate that, in spite of trade integration with global economy in OPEC members, these countries have mostly concentrated on the export of less productive product categories.