نقد و بررسي تقسيم سه‌گانه حمل نزد ميرداماد

A Critical Study of the Three-Fold Division of Predication in Mir Damad

ميرداماد در الافق المبين تقسيمي سه‌گانه از حمل ارايه نموده است كه عبارت است از: حمل شي بر خود، حمل شايع صناعي و حمل اولي ذاتي. اما اين تقسيم‌بندي سه‌گانه از سوي وي بيسابقه بوده است و حتي پس از وي نيز ديده نميشود. مهمترين مشخصه اين تقسيم‌بندي اين است كه در آن، «حمل شي بر خود» قسم مستقلي از اقسام حمل بحساب آمده است. تمركز نوشتار حاضر بر همين مشخصه خواهد بود. چنين بنظر ميرسد كه مداقه سيد سند در خصوص مولفه «تغاير مفهومي» در باب حمل و اعتراض محقق دواني به آن و سرانجام داوري ميرداماد ميان ايشان مقدمه‌يي در طرح اين تقسيم‌بندي بوده است. همچنين بنظر ميرسد كه غفلت از اين داوري ميرداماد، پس از وي، به از دست رفتن استقلال «حمل شي علي نفسه» انجاميده است و بر پايه همين غفلت است كه عمده متاخران حمل شي بر خود را قسمي از حمل اولي ذاتي ميدانند.

In his al-Ufuq al-mubin, Mir Damad has provided a three-fold division of predication: 1) Predication of the thing on itself, 2) common technical predication, and 3) primary essential predication. This classification was unprecedented and is not even seen after Mir Damad. The most important feature of this division is that there the predication of the thing on itself is considered an independent form of predication, which is the focus of this paper. It seems that Seyyed Sanad’s scrutiny concerning the element of “conceptual difference” regarding predication, Muhaqqiq Dawani’s objection to it, and finally Mir Damad’s judging between them together functioned as an introduction to propounding this division. Moreover, neglecting Mir Damad’s judgment after he passed away apparently resulted in forgetting the independence of the “predication of the thing on itself”. It is because of the same negligence that most recent thinkers believe that this kind of predication is a kind of primary essential predication.