ماهيت حقوقي سهام پذيرفته شده در بورس

Legal Nature of Shares in Stock Exchanges

سهم موضوع حقوق اموال است يا تعهدات؟ آيا انتقال آن از مصاديق انتقال اعيان است يا تعهدات؟ حقوقدانان ايراني پاسخ هاي متفاوتي به اين سوالات داده اند. مقاله حاضر با بررسي مفهوم ورقه بهادار و مصاديق آن، همچنين مطالعه نظرات حقوقدانان در ايران و تيوري هاي ارايه شده در حقوق آلمان و اتريش در زمينه ماهيت نقل و انتقال سهام به اثبات اين امر مي پردازد كه سهام پذيرفته شده در بورس در زمره اعيانند. سهم كه زاييده حقوق قراردادهاست و در ابتدا يك حق ناشي از قرارداد و تعهد تلقي مي شود، پس از ايجاد با انعكاس حقوق آن در ورقه بهادار به يك دارايي عيني تبديل شود. به عبارتي همانگونه كه شركت پس از تشكيل، داراي شخصيت حقوقي جداي از كساني مي-شود كه آن را به وجود آورده اند، سهم نيز مفهوم حقوقي است كه به اعتبار مفهوم شركت ايجاد مي-شود و پس از ايجاد از قرارداد منشا شكل گيري خود متمايز مي شود.

This article contains an analysis of the Iranian, German and Austrian law of shares as securities. Stocks are issued to the capital market with a view for them to circulate among market participants. Iranian legal scholarship has seen a debate on the nature of shares. Some classify them as property while other classifies them as obligations. The distinction is of interest because certain rules of law are said to apply to assets that are property, but not apply to obligations. This paper will put forward the thesis that listed stocks in stock exchanges are born as obligations but continue as property with particulars of their own kind. They are asset invented by market participants. They are fungibles and have been created to circulate in liquid markets.