ملك‌الشعرا بهار و روح سرگردان ايراني

Malek Al-Shoʹʹraʹʹ Bahar and Iranian Wandering Spirit

شكست نظامي ايران از روسيه و انگليس و نيز آشنايي گام‌به‌گام با استعمار و غربِ پيشرفته در دو قرن اخير، در تاريخ تفكر و انديشه ايران شكافي عميق ايجاد كرد كه به رويارويي پيچيده سنت و مدرنيته انجاميد. اين تقابل كه پس از ده‌ها سال كشمكش، همچنان ادامه دارد در دوره مشروطه تعين‌بخش اصلي صحنه سياست و فرهنگ ايران بود و متفكران بسياري را با ضرب‌آهنگ خود به اين‌سو و آن‌سو كشاند. در اين ميان، ملك‌الشعرا بهار و امثال وي كه در جريان نخستين برخوردهاي سنت و مدرنيته، بيشتر به جانب مدرنيته و غرب‌ستايي مي‌گرايند، به‌واسطه وابستگي‌اش به ادبيات، سنت ايراني ـ اسلامي را لنگ‌لنگان با خود حمل مي‌كنند. بدين‌ترتيب، آنچه اين مقاله در پي بررسي آن خواهد بود، بررسي نظريات بهار درباره غرب و سنت بومي (تجدد و مدرنيته) با توجه به زمينه فكري و اجتماعي آن روزگار است تا از اين رو برخي جريانات فكري موثر در تحولات معاصر جامعه ايران روشن تر شود.

Military defeat of Iran by Russia and Britain and gradual familiarity with colonialism and developed West during two recent centuries made a deep gap in Iranʹs history of thinking which led to the confrontation between tradition and modernity. This confrontation which still continues after many years of conflict had a determining role in the political and cultural scene of Iran during Constitutional revolution period, and pulled many thinkers towards different directions with its rhythm. In the meantime, Malek Al-Shoʹaraʹ Bahar and some other scholars like him who inclined towards modernity and westernization during first confrontations between tradition and modernity carried Islamic-Iranian tradition haltingly, due to his connection to literature. So, the present paper seeks to study Baharʹs views on West and native tradition (modernism and modernity) with regard to the intellectual and social context of that time in order to shed light on the intellectual trends influencing contemporary developments in Iranʹs society