ريخت شناسي گنبد سرخ در هفت پيكر نظامي گنجوي

Morphological Analysis of Gonbade Sorkh in Nezamiʹʹs Haft Peykar

هفت‏پيكر نظامي از جمله داستان‏هاي شگفت‏انگيز و پُرماجرا است. موضوع آن سرگذشت زندگي بهرام گور، از زمان تولّد تا پادشاهي و مرگ اوست. در مقاله حاضر، ابتدا قصّه چهارم منظومه هفت‏پيكر (قصّه گنبد سرخ) و سازه‏هاي قصّه‏اي آن براساس الگوي ولاديمير پراپ مانند وضعيت آغازين قهرمان، شرارت و فريب‏كاري مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته آن‏گاه، از نظر فرم و عناصر داستاني شامل پي‏رنگ، زاويه ديد، صحنه‏پردازي، زمان و مكان بررسي خواهد شد. نگارندگان برآنند كه ضمن نماياندن ساختار قصّه‏اي از طريق تجزيه آن به اجزاي كوچك‏تر، تفكيك قهرمانان، كاركردها و كنش‏ها، شخصيّت‏ها، سيّالي و تحرك داستان، نشان دهند كه داستان گنبد سرخ از پرتحرك‏ترين و نمايشي‏ترين داستان‏هاي اين مجموعه است و با حدود پانزده درصد تجمع كنش‏ها در رده دوم داستان‏هاي هفت‏پيكر قرار مي‏گيرد. اين داستان تا حدود زيادي ويژگي‏هاي قصّه‏هاي عاميانه را دارا است.