بينامتنيت و نقيضه‏سازي در شعر شفيعي كدكني (م. سرشك)

Inter-Textuality and Parody-Making In Shafeie Kadkaniʹʹs Poems

در شعر و ادبيات هميشه شاعران و نويسندگاني بوده‏اند كه انديشه و كلامشان متاثر از متون گذشته بوده‏است. اين رابطه، يكي از شاخه‏هاي بينامتنيت شمرده مي‏شود و در ميان روابط بينامتني كه يك اثر ادبي مي‏تواند با آثار پيش از خود داشته باشد، نقيضه‏سازي جايگاه ويژه‏اي دارد. اين تمهيد موجد رابطه پيچيده‏تري ميان متون گشته و شاعر به واسطه آن چيزي بيش از يك تقليد يا وابستگي صرف را به مخاطب ارايه مي‏دهد. در ادبيات معاصر، شفيعي كدكني از جمله شاعراني است كه به دليل تسلط بر متون كلاسيك، توانسته با پل زدن ميان شعر خود و ادب ديروز پايه‏هاي هنري و محتوايي آن را استوارتر ساخته و در عين حال در بسياري موارد نگرش يا فرم آن‏ها را با ديد انتقادي خويش به بوته نقد كشد كه اين ويژگي وي در مسير شاعري به خلق نقيضه‏هايي ناب انجاميده است. نقيضه‏هاي شفيعي كدكني چهره‏اي مبتكرانه به آثارش ارزاني داشته و شاعر را به جمع نقيضه‏پردازان متبحّر پيوند مي‏دهد. تعداد بي‏شماري از نقيضه‏هاي وي به حوزه معنايي تعلق داشته و موفق‏ترين آن‏ها نقيضه‏هاي اجتماعي - انتقادي معطوف به اسطوره‏ها است.