نقش اقتصادي و مواصلاتيِ دهانه اروندروددر روابط حكومتهاي محليِ منطقه با خلافت عباسي

The Economic Role of Arvand River Opening in Local Governments Relations with the Abbasid Caliphate

دهانه اروندرود آبراه سوق الجيشيِ مهمي بود كه خليجفارس را به بين النهرين متصل ميكرد. گذشته از حكومتهاي محلي باستاني خاراكس و خاراسن، در دوره اسلامي نيز حكومتهاي محلي و نهضتهايي از قبيل زنگيان، قرامطه و بريديان در اين منطقه به قدرت رسيدند. با آنكه به نظر نميرسد كه از نظر تعداد لشكريان قدرت نظاميِ چنداني داشته اند، اما توانستند تاثيرات عميقي بر اوضاعِ خلافت عباسي بنهند. اين مقاله درپي آن است كه به اين پرسش پاسخ گويد كه نقش اقتصادي و مواصلاتي دهانه اروند در تاريخ حكومتهاي محلي راسِ خليجفارس در عهد خلافتچه بوده است؟ فرضيه حاكي از آن است كه موقعيت مواصلاتي و اقتصادي دهانه اروند نقش اصلي را در سرنوشت حكومتهاي محلي و مناسبات آنها با خلافت داشته است.