مطالعه سيتوژنتيكي دو گونه خارشترAlhagi pseudoalhagi و Alhagi graecorum

Cytogenetic study of two Alhagi species

مقدمه و هدف: دو گونه مهم خارشـــتر دارويي A. pseudoalhagi وA. graecorum به صورت خودرو در ايران پراكنش دارند. جوشانده ريشه خارشتر ضد هموروييد مي باشد و مواد حاصل اين گياه مسهل و مدر هستند. در طب سنتي ايران ماده ترنجبين از فعاليت نوعي سخت بال پوش بر روي سر شاخه هاي اين گياه حاصل مي شود. با توجه به خواص دارويي Alhagi، بررسي آن از جنبه هاي گوناگون ارزشمند است و در اين تحقيق جمعيت هاي مختلف گونه هاي خارشتر از نظر رفتار ميوزي مورد بررسي قرار گرفتند. روش تحقيق: در اين تحقيق 17 جمعيت از دو گونه اين گياه در ايران براي اولين بار مورد بررسي سيتوژنتيكي قرار گرفتند. به اين منظور سلول هاي مادر گرده در مراحل مختلف ميوز مطالعه و عكس برداري شدند. آزمون تعيين باروري براي جميت هاي مورد بررسي انجام شد. اطلاعات مورد تجزيه و تحليل آماري قرار گرفتند. نتايج و بحث: تعداد كروموزوم ها در همه گونه ها 2n = 2x = 16 بود. جمعيت هاي مورد مطالعه رفتار منظمي طي ميوز نشان دادند و ناهنجاري هايي مانند پل آنافازي در آنافاز I، چسبندگي در متافاز I، كروموزوم هاي سرگردان در متافاز I و آنافاز I ، وجود بيوالنت حلقه اي و ميله اي، يوني والنت، كوادري والنت و تري پلار مشاهده شد كه چنين تغييرات ساختاري در كروموزوم باعث افزايش تنوع ژنتيكي شده و سازگاري با شرايط محيطي را مي تواند افزايش دهد. با تجزيه و تحليل آماري متغيرترين صفات ميوزي بيوالنت حلقه اي، كياسماي انتهايي، كياسماي مياني و تعداد كوآدري والنت و يوني والنت بودند. B كروموزوم از يك تا 5 عدد در گونه هاي مورد بررسي مشاهده شد. توصيه كاربردي صنعتي: نتايج اين تحقيق مي تواند راه گشاي پژوهش هاي بعدي به منظور افزايش تركيبات موثر دارويي و بهينه سازي آن ها در گياه خارشتر از طريق اصلاح ژنتيكي باشد.

Background & Aim: Alhagi genus has two important medicinal plant species in Iran, including Alhagi pseudoalhagi, and A. graecorum (known “Kharshotor” in Persian). These plants are distributed in Iran like weeds. Generally, Alhagi is used as an anti-hemorrhoid, laxative and diuretic. Manna in both species produced by activity of a kind of insect on Alhagi branches which has medicinal properties and been used in Iranian traditional medicine. In this study, cytogenetic of 17 populations of A. graecorum and A. pseudoalhagi were studied. Experimental: In order to study the cytogenetic, pollen mother cells were studied in different meiotic developmental steps, and photographed. Pollen fertility test was done for studied populations. Data were statistically analyzed by SPSS software. Results & Discussion: Chromosome number in all species were 2n=2x= 16. Studied populations showed regular meiosis while some abnormalities as anaphase bridge in anaphase I, chromosomes stickiness in metaphase I, laggard chromosomes in metaphase I, and anaphase I, presence of rod and circular bivalent, univalent, quadrivalent and tri-polar were observed. Such structural modifications cause to increase in genetic variation and adaptation to environmental conditions. B chromosomes (I-V) were observed. Industrial and practical recommendations: Results of current study can lead to further researches in order to increase and optimize the medicinal effective substances in Alhagi by genetic modification