از جامعه شناسي تاريخي ايران تا نظريه سياستي پيشرفت (توسعه)؛نقش پارادايم ماهيت گرا در ترسيم الگوي اسلامي - ايراني هويت ملي

Historical sociology of Iran & the Policy Theory of ‎Development; Role of essential Approach at Construction of ‎Islamic-Iranian Model of National Identity

‏«جامعه‌شناسي تاريخي هويت و تمدن‌پژوهي» از حوزه‌هاي مهم مطالعات ‏‏«هويت»، «تاريخ» و «تمدن» است كه در ترتيبي منظم، از ذهنيت تا عينيت، ‏خودآگاهي جمعي را سامان مي‌دهد و موضوع اصلي اين مقاله نيز در اين حوزه ‏قرار مي‌گيرد. هويت تاريخي و تمدني ايران، از پيش از اسلام تا دوره معاصر، ‏همواره از منظرهاي مختلف موضوع مطالعه انديشمندان اجتماعي داخلي و ‏ايران‌شناسان غربي بوده است. در اين مقاله پس از معرفي سه رويكرد كلي به ‏هويت تاريخي و تمدني ايران يعني رويكرد انحطاط‌گرا، رويكرد چندپاره‌‌انگار و ‏رويكرد ماهيت‌گرا و ثمره نگاه هر يك درخصوص آينده و الگوي پيشرفت در ‏ايران، الزامات ماخوذ از هويت تاريخي و تمدني ايران براي الگوي نظري پيشرفت ‏براساس رويكرد ماهيت‌گرا در هفت مولفه ماهيتي شامل: «روح معنويت، تعبد، ‏توحيد»، «اسلام اصيل»، «ولايت‌مداري»، «سرزمين و موطن»، «زبان و خط ‏پارسي»، «تمدن تاريخي» و «رسالت تاريخي و موعودگرايي» (مبتني بر سند ‏مولفه‌هاي هويت ملي ايران، مصوب21/12/86 شوراي فرهنگ عمومي كشور ) ‏تشريح و واكاوي خواهد شد.‏ مساله اصلي در اين مقاله بررسي «انواع رويكرد‌ها به هويت تاريخي ايران و ‏نگاه‌هايي است كه به الگوي كلي پيشرفت و تغييرات تمدني در اين سرزمين ‏مي‌توان داشت» و روش گردآوري اطلاعات كتابخانه‌اي و اسنادي مي‌باشد به ‏لحاظ روش تحليل و داوري، از جامعه‌شناسي تاريخي مبتني بر چارچوب ‏مفهومي معرفي شده تبعيت مي‌كند

Historical sociology of Identity & civilization is an important field of ‎‎"Identity", "history" & "civilization" studies that forms the collective ‎consciousness from subjectivity to objectivity, which is the subject of this ‎article.The historical & civilizational Identity of Iran from pre-islamic to the ‎contemporary era has always been the subject of study of Western ‎Iranologists and inner scholars. In this article after introducing of the tree ‎main approaches to historical and civilizational identity of Iran ‎‎(Devolutionist approach, Multiplicitic approach, essentialist approach) and ‎the result of each view about the demeanor & pattern of development in iran ‎is explained and analyzed. Taken requirements of the historical & ‎civilizational identity of Iran for theoretical model of development, based on ‎essentialist approach seven principal components, including ("Spirituality, ‎devoutness, consolidation", "pure Islam", "VELAYAT", "Territories & ‎motherland", "Persian language and script", "Historical civilization" & ‎‎"historical mission & messianism") is examined.‎ The main problem of this article is the study of types of approaches to ‎historical identity of Iran and attitudes to the overall pattern of development ‎and civilization evolution. The method applied is Documentary & Library ‎research.‎