اثر تنش خشكي و محلول‌پاشي آهن و روي بر ويژگي‌هاي كمي و كيفي دو گونه يونجه يك‌ساله

Effects of Drought Stress and Foliar Application of Ironand Zinc on Quantitative and Qualitative Characteristicsof Two Species of Annual Medics

براي بررسي اثر تنش خشكي و محلول‌پاشي آهن و روي بر دو گونه يونجه يك‌ساله، آزمايشي مزرعه‌اي به‌صورت اسپليت فاكتوريل در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي در 3 تكرار با اعمال تيمارهاي محلول‌پاشي (آب مقطر، آهن، روي و آهن+ روي) با غلظت 5 گرم در ليتر در مرحله رشد رويشي و تيمارهاي قطع آبياري از (50 درصد گل‌دهي، رسيدگي اولين غلاف از پايين، 10 روز قبل از گل‌دهي و تيمار شاهد) اجرا گرديد. تنش خشكي به‌عنوان فاكتور اصلي و تركيب تيماري 4 سطح محلول‌پاشي و دو گونه يونجه يك‌ساله به‌صورت فاكتوريل در نظر گرفته شد. نتايج نشان داد كه نسبت برگ به ساقه در گونهscutellata (82/1) بيش‌تر از گونه polymorpha (43/1) بود. تنش خشكي سبب كاهش عملكرد علوفه تر و عملكرد غلاف به‌ميزان 27 و 33 درصد نسبت به تيمار شاهد گرديد. تعداد غلاف در بوته در تيمارهاي محلول‌پاشي آهن و آهن + روي به‌ترتيب 6/17 و 6/27 درصد در مقايسه با تيمار شاهد افزايش يافت. تيمار محلول‌پاشي روي در تيمار شاهد خشكي، سبب افزايش تعداد غلاف در بوته در گونه scutellata به‌ميزان 181 درصد و در گونه polymorpha به‌ميزان 277 درصد نسبت به تيمار شاهد شد. تغييرات دانه در غلاف در شرايط آبياري كامل نشان داد كه تعداد دانه در غلاف در گونه polymorpha و محلول‌پاشي آهن + روي به‌ميزان 58 درصد و در گونه scutellata و همه تيمارهاي محلول‌پاشي حدود 70-40 درصد نسبت به تيمار شاهد افزايش يافت. نيتروژن تثبيت شده در سومين سطح تنش خشكي و محلول‌پاشي آهن + روي در گونه‌هاي scutellata و polymorpha به‌ترتيب 51 و 22 درصد نسبت به تيمار شاهد كاهش داشت. ميزان پروتيين علوفه در چهارمين سطح تنش خشكي و تيمار محلول‌پاشي آهن + روي در گونه‌هاي scutellata و polymorpha به‌ترتيب 3/23 و 7/21 درصد برآورد گرديد.

In order to evaluate of drought stress and foliar application of zinc and iron on two annual medics species, a field experiment was carried out with split factorial based on randomized complete block design in three replications with treatments of foliar application (Controlled, Fe, Zn and Fe + Zn) with 5 gr/liter concentration in vegetative stage and cut off irrigation from (50% flowering, lower pod maturity, 10 days before starting of flowering and control treatment). Drought stress was considered as a main plot and combination of factorial between foliar application and two annual medics species as a subplot.The results showed that leaf to stem ratio in scutellata (1.82) was more than polymorpha (1.43). Drought stress reduced 27% and 33% forage fresh weight and pod yield in comparison with control, respectively. The number of pods per plant increased 17.6 and 27.6 percent incomparison with control in iron and iron + zinc treatments, respectively. Zinc application treatment in drought stress control increased the number of pod per plant in scutellata and polymorpha species 181% and 277%, respectively in copmarison with control treatment. The results showed that seed per pod increased 58% in Fe + Zn treatment in polymorpha species but those increased 40-70% in total foliar application to control in drought stress control. The nitrogen fixation in the thirth level of drought stress was reduced 51% in scutellata and polymorpha, respectivelly compared to control. Iron+Zinc application increased protein forage 23.3% and 21.7% in scutellata and polymorpha in fourth level of drought stress, respectively.