استقرار برنامه بهداشتي و درماني و تدوين الگوي بومي شده آن

Assessment of a health program implementation: proposing a culturaly adapated model

با توجه به اهميت ارايه خدمات بهداشتي و درماني براساس مستندات علمي و به روزشده، در نظام بهداشتي و درماني، برنامه‌هاي جديد از جايگاه ويژه‌اي برخوردار هستند. در اين مقاله ضمن مطالعه روشهاي ارزشيابي و استقرار در برنامه‌هاي بهداشتي و درماني براساس اطلاعات موجود در متون و مقالات علمي، الگوي استقرار برنامه‌هاي بهداشتي و درماني ارايه شده با استفاده از نظر صاحب‌نظران تعديل و بومي شده است.گام‌هاي اساسي در استقرار برنامه‌ها به چشم مي‌خورد كه اين گام‌ها و ارزيابي متناسب هر يك به طور خلاصه عبارتند از: اولويت مساله‌اي كه توسط برنامه حل خواهد شد، وجود مستندات علمي تاييدكننده برنامه، شرايط اجراي برنامه و امكان پذيري اجرا، و در ادامه در صورت انتخاب برنامه براي اجرا شاخص‌هاي مهمي وجود دارند كه قبل از عموميت و گسترش يافتن برنامه بايد مورد بررسي قرار گيرند تا در مورد نحوه اجراي آن تصميمات درستي اتخاذ شوند؛ نظير لحاظ سهولت اجراي برنامه، دستيابي به وضعيت اجرايي برنامه نظير حجم كار، نيروي انساني و هزينه‌هاي مرتبط، نقش ارايه‌دهندگان و اثرات برنامه روي گروه‌هاي هدف. سپس در صورت تاييد گسترش برنامه، بررسي سياست‌هاي مرتبط و تاثيرگذار، نقش ذي نفعان و شرايط ظرفيت‌سازي از جوانب مهمي است كه بدان پرداخته مي‌شود. استقرار برنامه‌ها و توجه بدان و ارايه الگويي متناسب شرايط برنامه‌هاي نظام بهداشتي و درماني كشور، چارجوبي در اختيار مي‌گذارد كه با مدنظر قرار دادن آن ضمن سرعت بخشيدن به اين اهداف و بهينه سازي منابع صرف شده نظير منابع انساني، تجهيزات، زمان، انرژي، با ايجاد فضايي داراي نظم و سازماندهي، امكان بهره‌مندي از خلاقيت و نوآوري در مسير برنامه‌ريزي و استقرار برنامه‌ها را معني مي‌بخشد.

Objective (s): The aim of this project was to offer a culturally adapted model for implementing a health programs. Methods: First evidence collected from the literature. Then expert opinions were thought. Then data were synthesized to adapt a culturally tailored model for implementing a health program. Results: The analysis indicated that health service delivery systems should be evidence-based. On the other hand health care quality requires appropriate implementation method. Prioritizing, feasibility and the different outcomes must be defined in implementing plan. Also for wide spread of a new program, considering health policies, stakeholders roles, and existing resources should be considered. Conclusion: The findings suggest a six-step model for implementation of a health programs.