راهبرد پژوهشي روش‌شناسي كيو (جايگاه، كاربرد، روش، محدوديت‌ها و تقابل آن با روش‌شناسي آر)

Q Methodology Research Strategy (Place, Application, Method, Limitations and Its Opposition with R Methodology

روش‌شناسي كيو روشي كمتر شناخته‌شده در پژوهش‌هاي علوم انساني است. اگرچه اين شيوه به‌تازگي در تحقيقات زمينه‌هاي مختلف در ايران استفاده شده است؛ اما هنوز جايگاه شايسته خود را به مثابه روشي اعتمادپذير در تحقيقات علوم سازماني و اجتماعي، به‌ويژه تحقيقات پليسي، پيدا نكرده است اين شيوه پژوهشي، كه ويليام استفانسون آن را پايه‌گذاري كرد، از تحليل عاملي در پژوهش‌هاي كيفي استفاده مي‌كند تا به ذهنيت افراد شامل نگرش‌ها، باورها، احساسات و عقايد دست پيدا كند. روش‌شناسي كيو روشي موثر براي به دست آوردن اطلاعات از نمونه‌هاي كوچك است. به طور خلاصه، در اين شيوه پاسخ‌دهندگان گويه‌هايي را كه محقق عرضه مي‌كند در قالب جدول انتخاب اجباري رتبه‌بندي مي‌كنند؛ با استفاده از تحليل عاملي، الگوهاي مشترك موجود در جداول جمع‌آوري شده كشف مي‌شود و محقق آن را تفسير مي‌كند. در اين مقاله تلاش مي‌شود كه از اين روش تعريفي عرضه كند و ويژگي‌ها و شايستگي اين شيوه را به مثابه روشي كمّي- كيفي بيان كند.

Q methodology is a less known method in humanities researches. Although this method is recently used in different field researches in Iran but has not found its proper place in social and organization science research especially in police research as a reliable method. This research method which was founded by William Stephenson has used factor analysis in qualitative researches to find out about individual subjectivity such as attitudes, believes, feelings and opinions. Q methodology is an effective method for obtaining data from small samples. Briefly in this method the respondents rank the sorting template that researchers introduced. Using factor analysis, the available common models accumulated in the templates are discovered and researchers interpret them. In this research it is attempted to provide a description for this method and explain its characteristics and adequacy as a qualiquantological method.