نقش استفاده از طرح واره هاي جنبشي در حل مساله قياسي

The Role of Using Kinesthetic Schemas

هدف: هدف اين پژوهش، بررسي تاثير نحوه پردازش مساله منبع بر تشكيل طرح واره راه حل و انتقال آن به مساله آماج در يك موقعيت حل مساله قياسي بود. روش: بر اساس يك طرح آزمايشي «پس آزمون چند گروهي»،90 دانشجوي پسر مقطع كارشناسي دانشگاه زنجان در سه گروه آزمايشي كلامي، نقاشي و نمايش، ابتدا داستان ژنرال و ديكتاتور را مطالعه كرده و سپس به روش گروه خود آن را بازآفريني كردند. در مرحله بعد، هر سه گروه در مورد حل مساله اشعه و تومور، كه طرح واره مورد نياز براي حل آن در داستان اوليه نهفته بود، اقدام كردند. يافته ها: نتايج حاكي از آن است كه قبل از اشاره به تشابه ساختاري داستان ژنرال و مساله اشعه، آزمودني هايي كه داستان را به صورت نمايشي بازآفريني كرده بودند، در حل مساله آماج موفق تر از آزمودني هايي عمل كردند كه داستان را صرفاً به صورت كلامي يا تصويري بازنمايي كرده بودند، اين در حالي است كه از نظر كيفيت يادآوري داستان ژنرال بين سه گروه كلامي محض، نقاشي و نمايش تفاوتي ديده نشد يا حتا از نظر كميت اين تفاوت به ضرر گروه نمايش بود. نتيجه گيري: از آنجا كه حل موفقيت آميز مساله آماج، در اين آزمايش، مستلزم به كارگيري يك طرح واره جنبشي بود و چون احتمال تشكيل چنين طرح‌واره‌اي هنگام انجام دادن رفتارهاي حركتي (نمايش) بيش از ساير حالات است، آزمودني هاي گروه نمايش در حل اين مساله موفق تر از ساير گروه ها عمل كردند. در مجموع، نتايج حاكي از آن است كه براي انتقال موفقيت آميز اصول از منبع به آماج، صرف غني بودن طرح واره هاي تشكيل شده، هنگام ادراك منبع، كافي نيست، بلكه براي حل مساله آماج طرح واره تشكيل شده بايد با طرح واره مورد نياز هم جنس باشد.

Objective: The aim of the present study was to investigate the effect of the kind of source problem processing on construction and transfer of the solution schema to the target problem in an analogical problem – solving situation. Method: For this purpose, using an experimental “post-test multiple group” a sample of 90 male undergraduate students of Zanjan University were first divided into three groups: verbal, theatrical, and painting. The participants all read the story of “General and Dictator” and recreated the story through their specific methods. Subsequently the members of the three groups attempted to solve the problem of the ray and the tumor, whose necessary schema was embedded in the primary story. Results: Results show that prior to indicating a structural similarity between the story of the general and the ray problem, the participants who had acted out the story, were more successful in solving the problem in comparison with participants who had recreated the story verbally or through drawing. This is despite the lack of difference between the three groups with regard to the quality of recalling the story of the general, and the fact that the quantitative difference was even worse in the acting group. Conclusion: Since the successful solving of the target problem in this study, required a kinesthetic schema, and as the possibility of forming these schemas is higher during executing active behavior (acting) in comparison with other situations, the participants in the acting group performed better than their counterparts in other groups. In general, results indicate that for a successful transfer of principles from resource to target, the richness of the formed schemas is not sufficient. To solve the target problem, the formed schema should be of the same source with the required schema.