كاركرد كهن‌الگو‌ها در شعر كلاسيك و معاصر فارسي در پرتو رويكرد ساختاري به اشعار شاملو(1)

Persian poetry and Archetypes: A Constructive Approach to shamluʹʹs poetry

اسطوره، يا از طريق صور خيال يا از طريق تصاوير كهن‌الگويي در اثر ادبي بروز مي‌يابد. ابتدا، تعاريفي از اسطوره و تصوير كهن‌الگويي و رابطه ميان آن دو ارايه مي‌شود. سپس، در پرتو بررسي نمونه‌هايي از اشعار كهن و نو، نقش و جايگاه اسطوره در ساختار كلي شعر و در محور افقي و عمودي خيال تبيين مي‌شود. آن‌گاه در بخش اصلي مقاله، تجلي اسطوره به واسطه تصاوير كهن‌الگويي بررسي و به اين نيز پرداخته مي‌شود كه اسطوره راهنماي فهم كهن‌الگوهاست. خودآگاهي، ناخودآگاهي و ناخودآگاه جمعي و كهن‌الگو از ديدگاه يونگ نيز بررسي و برخي از اين كهن‌الگوها در اشعار شاملو تبيين مي‌شود. نتيجه اين است كه كهن‌الگوها در قالب پيكره، نوعي اسطوره مي‌آفرينند و اسطوره‌ها از يك سو، در نقش ماما، انديشه‌هاي نوزاد شاعر را متولد مي‌كنند و از سوي ديگر، جزيي جدايي‌ناپذير از كليّت اندام‌وارِ سازگان شعر نيز به شمار مي‌آيند.

Persian Poetry and Archetypes: A Constructive Approach to Sh?ml?ʹs Poetry A. Horr? Lecturer of English Language and Literature, Ar?k University By considering the meaning of archetype and myth, in the present article attempt is made to show the relationship between the two in some selected poems by certain Persian classic and modern Poets. Then, based on Jungian concepts – conscious, unconsious and collective unconscious – the role of archetype in the works of the contemporary Persian poet, Ahmad Sh?ml? (1925-2000) is demonstrated. Keywords: Myth, Imagery, Archetype, CarL Jung, Ahmad Sh?ml?. Email: horri2004tr@yahoo.com