بن‌مايه‌هاي توتميسم در قصه‌هاي عاميانه ايران

Totemism in Iranian Folktales

قصه‌هاي عاميانه‌ ايراني، مانند قصه‌هاي عاميانه ديگر ملل، ريشه در عقايد و باورهاي مردم دارد. كاركرد اصلي اين قصه‌ها نيز انتقال انديشه‌ها، باورها و فرهنگ از نسلي به نسل ديگر است. توتميسم ريشه در اديان و اعتقادات باستاني و ماقبل تاريخي دارد كه از نمونه‌هاي ابتدايي و آغازين اديان بشر شمرده مي‌شود. توتميسم، گياهان و‌ يا حيوانات خاصي را مقدس مي‌داند و براساس اين اعتقاد، زندگي و معيشت انسان ابتدايي شكل مي‌گيرد و منظم مي‌شود. در بعضي از اين قصه‌هاي عاميانه، مي‌توان ردپاي اساطير، اديان و باور‌هاي باستاني را ديد. اين اساطير و باورهاي باستاني به صورت پنهان و در قالب رمز در ساختار قصه‌ها وجود دارد كه با كنكاش و بررسي دقيق آنها مي‌توان به اين لايه‌هاي پنهان پي برد. با بررسي اين قصه‌ها مي‌توان نشانه‌هايي از توتميسم را در آنها ‌يافت. مقاله پيش‌رو مي‌كوشد تا با آوردن مثال‌هايي از اين‌گونه قصه‌ها و بررسي ژرف‌ساخت و لايه‌هاي پنهان آنها، بن‌مايه‌هاي توتم گياهي ‌يا جانوري را در آنها بكاود.

Totemism in Iranian Folktales M. Mohsen? Assistant Professor of Persian Language and Literature, M?zandar?n University M. Val?zadeh M.A Candidate of Persian Language and Literature, M?zandar?n University Folktale (fable, fairy tale, legend) is a traditional anonymous narrative, handed down orally, forming part of the oral tradition of the common people. Passing beliefs and ideas from one generation to another is the basic function of folktale. Totemism is a primitive religious belief associated with the foremost and ancient religions. The totem is usually an animal, a plant or some other natural figure that spiritually represents a group of related people such as a clan. The present article attempts to analyze totemic figures, esp. those of animals and plants, in Iranian folktales. Keywords: Totemism, Totemic Figures, Iranian Folktales. Email: Mohseni45@yahoo.com