بررسي لزوم برگردان دوباره ديوان حافظ به زبان آلماني

Evaluating the Need for a New Translation of Hafiz in German

شايد بتوان حافظ را شناخته‌ترين ‌سراينده ايراني در فرهنگ آلماني دانست. با بودن برگردان‌هاي گوناگون و بسيار از ديوان او به زبان آلماني، از جمله ترجمه‌هاي روكرت (كرينبورگ 1929)، پورگشتال، روزنتسوايگ، ول‌لبن و ديگران، هنوز اين پرسش بجاست كه آيا برگردان دوباره آن بايسته است. تنگناهاي آييني و و واهمه از فرمانروايي خونريز، هنرمند را در چنبره خود گرفتار كرده بود و او را پروانه بالندگي در ‌موسيقي و هنرهاي تجسمي يا نمايشي نمي‌داد، از اين رو هنرمند هرچه ‌را داشت در قالب كلام مي‌ريخت؛ اين‌همه رازآلودگي در شعر حافظ از اين روي است. شعر حافظ هزارتويي را مي‌ماند كه درآمدن از آن را «تعبيه هزار شعبده» مي‌بايد. آشنايي با زبان گرچه مهمترين پايه براي ترجمه هر متني است، اما بسنده براي برپا كردن بناي ترجمه نيست. جستار پيش‌ رو در پي آن است كه از سويي با سنجش برگردان‌هايي از ديوان او راهي براي ترجمه شعر حافظ بيابد، ترجمه‌اي كه هم عناصر شعري و زيبايي‌شناختي را به ‌ديده بگيرد و هم گفته شاعر را تا آنجا كه شدني ‌است بي‌كم‌وكاست فراروي خواننده آلماني بگذارد و از ديگرسو انگيزه دوم از پيش‌كشيدن اين گفتار، نشان‌ دادن لزوم برگردان دوباره ديوان است.

Hafez is considered to be one of the most well-known Iranian poets in German culture. Although there are many translations of his Divan (Anthology and complete translation of Poems), the question is do we need a new translation? Hafiz was obliged to compress all his knowledge in words, which is why his poetry is so enigmatic. Reading his poetry is like entering a labyrinth from where it is difficult to exit. Although knowing a language is mandatory for translation, it is not enough to arrive at a complete one. This paper studies the various translations of Hafez’s Divan to decide which one covers both the poetical and aesthetical aspects of his poetry, and moreover introduce the best available translation(s) to German readers. The study arrives at the conclusion that we still need better translations of Hafez’s Divan.