تعارضات مباني فلسفي علم جامعه‌شناسي در ايران

Conflicting Philosophical Foundations of Sociology in Iran

هدف: علوم نوين طي چند قرن اخير با شتاب بسياري از سوي جوامع جهان سوم طلب شده و در عين حال، با معضلات و چالشهاي بي‌شماري نيز همراه بوده است. جامعه‌شناسي به عنوان يكي از حوزه‌هاي علم جديد نيز در جوامع جهان سوم به سرنوشتي نابسامان دچار شده است. از اين رو، تحقيق حاضر از منظر فلسفي، عدم تطابق لازم ميان دستگاه فلسفي-معرفتي موجود در فرهنگ و تمدّن جامعه ايران و مباني فلسفي-معرفتي علم جامعه‌شناسي واقعاً موجود را به عنوان خاستگاه علل ناكارآمدي جامعه‌شناسي در جامعه ايران، بررسي كرده است. روش: تحقيق حاضر، با روش كيفي- اسنادي صورت پذيرفته است. يافته‌ها: يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد، تحوّل و شرايط شكل‌گيري مباني فلسفي جهان‌بيني، معرفت‌شناسي و انسان‌شناسي شالوده لازم را براي پيشرفت علم و به خصوص علم جامعه‌شناسي فراهم كرده و فهم اين مباني براي شناخت چگونگي شرايط تحصيل علم در حيطهعلم جامعه‌شناسي بسيار اساسي و مهم است. نتيجه‏گيري: از سوي ديگر به دليل تعارض ميان مباني فلسفي و دستگاه معرفتي موجود در جامعه ايران پيرامون هستي، انسان و كسب معرفت علمي با مباني فلسفي- معرفتي علوم جديد،علم جامعه‌شناسي در ايران با مسايل و مشكلات عديده‌اي مواجه شده است؛ به طوري كه پيش از هر اقدام، در راستاي مقابله با ناكارامدي علم جامعه‌شناسي، نياز به شناخت و بررسي اين تعارض و تصادم لازم و ضروري است.

Objectives: Third world countries are aiming to develop modern sciences rapidly and at the same time confront many challenges and restrictions. The present study aims to indicate the differences between philosophical –epistemic system in Iranian culture and civilization and philosophical –epistemic principals of social sciences as the origin of sociology alfunction in Iran.Method: The method of the survey is quality- documentary. Results: The results of the research indicate the changes of forming the epistemic , philosophical and anthropology principals as the foundation base sole of development of science and sociology in particular. Conclusion: The author of the article concludes that due to the conflicting points in philosophical –epistemic discourse on existence in Iran, human being, social sciences in Iran and related problems; it is necessary to analyses and study the collision and conflicting points