بررسي مباني انسان‌شناختي بروكراسي با رويكرد اسلامي

To Study the Basis of Bureaucracy Anthropology

هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسي مباني انسان‌شناختي بروكراسي با رويكرد اسلامي است. نظريه بروكراسي كه توسط ماكس وبر ارايه شده، از نظريه‌هاي مطرح در علم مديريت است. با وجود رشد و توسعه علم، هنوز هم شاهد وجود سازمانهاي بوروكراتيك در سطح جامعه‌ايم و اين بيانگر قدرت نظريه بروكراسي است. از آنجا كه نگاه نظريه‌هاي غربي به انسان، با نگاه اسلام به انسان متفاوت است، در اين مقاله به بررسي مباني انسان‌شناختي بروكراسي و مقايسه آن با مباني انسان‌شناختي اسلامي پرداخته‌ايم. روش: روش پژوهش در اين مقاله، توصيفي، ‌از نوع تحليل اسنادي است. يافته‌ها: انسان از ديدگاه اسلام، موجودي دو بُعدي و داراي كرامت نفس و ارزشهاي والاست. در مقاله حاضر، با اشاره به نظر اسلام درباره انسان و بررسي نظريه بروكراسي نسبت به انسان، مواردي مانند عدم توجه به تفاوتهاي فردي، عدم توجه به نيازهاي سطح بالا، پاداش مالي به عنوان بهترين عامل انگيزش، نگاه به انسان به عنوان يك روبات و...، به عنوان مباني انسان‌شناختي بروكراسي مشخص شده است. نتيجه‌گيري: با جمع‌بندي مباحث اين مقاله و بحثهاي ديگري كه در مديريت اسلامي مطرح است، به اين نتيجه مي‌رسيم كه اگر صرفاً به تدوين اصول مديريت اسلامي توجه كنيم يا اينكه ويژگي‌هاي انسان‌شناختي اسلامي را بنويسيم، فايده‌اي نخواهد داشت و بايد با ديدي جامع به آن نگاه كرد. اگر بخواهيم سازمان اسلامي داشته باشيم، بايد سه عامل مديريت، كاركنان و اصول مديريت اسلامي را همزمان در نظر بگيريم

Objectives: The main theme of the article is to analyze the fundamentals of Islamic approach in bureaucracy anthropology. Bureaucracy theory -developed by Max Weber - is studied in management science and in spite of science development in society; bureaucratic organizations still exist and indicates the power of the theory. The western view is different from Islamic view in this field and the present study is a comparison between Islamic anthropological approach and bureaucracy anthropology fundamentals. Method: The method of the article is descriptive and document analysis. Results: Generosity and nobility are the feathers of human being in Islamic approach. The present survey refers to the following characteristics as the bureaucracy anthropology fundamentals: neglecting the higher needs of human being, considering money as the best motivator, considering human being as robots… . Conclusion: The article concludes that we will find no solution if we merely consider the Islamic management principals or characteristics of Islamic anthropology. To get the best result in Islamic organization, we have to consider three factors at the same time: managmant, staff, and Islamic management principals