ارزيابي توزيع مكاني پارك هاي شهري با استفاده از تحليل شبكه (مطالعه موردي: شهر تهران)

Assessing the spatial distribution of urban parks using network analysis (Case study: Tehran, Iran)

پارك ها و دسترسي مناسب به آن ها از مهمترين فاكتورهاي ارزيابي عملكرد شهرها به شمار مي روند. دسترسي مناسب به پارك ها وابسته به توزيع مكاني آنها در شبكه دسترسي است. در اغلب مطالعات مربوط به ارزيابي توزيع پارك ها و بهينه سازي دسترسي روش ميانگيري ساده براي تعيين محدوده سرويس دهي پارك ها بكار گرفته شده كه داراي عدم قطعيت بالايي است. با توجه به مسله تحقيق و مفاهيم موجود در نظريه گراف، مي توان از تحليل شبكه جهت ارزيابي توزيع پارك ها استفاده كرد. در اين تحقيق با طراحي شبكه دسترسي شهر تهران و تعيين موقعيت جغرافيايي پارك ها در آن، محدوده سرويس دهي هر پارك با استفاده از تحليل شبكه مشخص شد. چهار شاخص سرانه پارك، نسبت مساحت پارك، نسبت محدوده سرويس دهي و نسبت جمعيت تحت پوشش خدمات پارك براي كمي سازي و مقايسه وضعيت مناطق مورد بررسي از لحاظ خدمات پارك محاسبه شد. بر اساس نتايج بدست آمده 43 درصد از مناطق مسكوني در محدوده مورد مطالعه خارج از محدوده سرويس دهي پارك واقع شده اند. نقشه اين مناطق براي استفاده در مكانيابي و احداث پارك هاي جديد تهيه و به عنوان يكي از نتايج اين تحقيق ارايه شده است.

Urban parks and the accessibility to them are considered as the most important factors in evaluation of urban performance. Suitable accessibility to parks is depended on the spatial distribution of them in the urban accessibility network. In the most studies that have been done about assessing the spatial distribution of urban parks, simple buffering method which has a high level of errors is used to determine the service area. Considering these problems and concepts existed in graph theory, network analysis can be usefully utilized to assessing the spatial distribution of urban parks. Network analysis provides a useful instrument for assessing the distribution of urban parks. In this study, using accessibility network of Tehran city and defining the location of parks on it, the service area of each park was determined by network analysis. Serviceability indices-i.e. service area ratio, service population ratio and statistical indices-i.e. park area per capita, park area ratio were evaluated and the situation of the city regions were compared. Based on the results founded in this study, 43 percent of the residual areas in the study area are placed out of the urban park serviceability. The map of these areas was prepared to use in locating and introducing new urban parks.