شماره ركورد :
648221
عنوان مقاله :
حساب در نزد اهل نجوم: رساله‌اي در حساب شصت‌گاني ‎
عنوان فرعي :
Arithmetic in Astronomy: A Treatise on Sexagesimal Arithmetic
پديد آورندگان :
ربيعي، مريم نويسنده عضو هيات علمي دانشگاه الزهرا ,
اطلاعات موجودي :
فصلنامه سال 1391 شماره 12
رتبه نشريه :
علمي پژوهشي
تعداد صفحه :
24
از صفحه :
17
تا صفحه :
40
كليدواژه :
?Al? al-Q?shch? , Arithmetic in Astronomy , arithmetic of months , test of operations , W?qif al-Khalkh?l? , حساب برج‌ها , علي قوشچي , حساب در نجوم , ميزان , واقف الخلخالي
چكيده فارسي :
نوشته‌اي كه در اينجا ويرايش و به زبان امروزي شرح شده، رساله‌اي با عنوان «‎حساب اهل تنجيم» از يك مجموعه دست‌نويس قديمي است كه در كتابخانه ملّي كشور بوسني و هرزگوين نگهداري مي‌شود. در آخر اين رساله عباراتي نوشته شده كه با استناد به آنها مي‌توان دريافت كه اصل كتابي كه اين رساله بخشي از آن بوده است از آثار ملا علي قوشچي است و زبان اصل اثر‎ نيز فارسي است. اين رساله در واقع خلاصه‌اي از مقاله دوم آن كتاب است كه شخصي به نام نصراللّه النصير بنصير‎ (؟) ملقّب به ‎واقف الخلخالي‎ برگزيده و حاجي عثمان بن حاجي عمر آن را استنساخ كرده است. در اين رساله كه شامل شش باب به پيروي از رساله‌هاي مشهور حساب است به موضوعاتي نظير روش نوشتن اعداد، تعيين مرتبه ارقام آنها، روش‌هاي جمع و تفريق، ضرب، تقسيم و جذر گرفتن در دستگاه شصتگاني پرداخته شده است و به كاربرد آنها در دانش نجوم نيز اشاره شده است.
چكيده لاتين :
The treatise entitled “Arithmetic in astronomy”, which is edited and commented upon in this paper, is part of an old manuscript collection preserved in the National Library of Bosnia and Herzegovina. At the end of this treatise there are some phrases in Arabic which show that the treatise was originally part of a Persian book written by ?Al? al-Q?shch?. This manuscript is, in fact, an abridged form of the second chapter of Q?shch?’s Book prepared by Na?rull?h al-Na??r bin Na??r nicknamed as W?qif al-Khalkh?l? and copied by ??j? Uthm?n bin ?aj? ?Umar. Following the well-known practice of arithmetic books, the treatise contains a breaf discussion of topics such as addition, substraction, multiplication, division and extractactin of the second root in sexagesimal system. Some astronomical applications are also mentioned.
سال انتشار :
1391
عنوان نشريه :
تاريخ علم
عنوان نشريه :
تاريخ علم
اطلاعات موجودي :
فصلنامه با شماره پیاپی 12 سال 1391
كلمات كليدي :
#تست#آزمون###امتحان
لينک به اين مدرک :
بازگشت