تاثير اندازه و سطوح مختلف كلينوپتيلوليت در جيره بر فعاليت آنزيم‏هاي گوارشي، خصوصيات استخوان درشت‏ني و لاشه جوجه‏هاي گوشتي

Effects of different levels and sizes of clinoptilolite on digestive enzymes activities, tibia bone traits and carcass characteristics of broiler chickens

به منظور تعيين اثرات اندازه‏ها و سطوح مختلف كلينوپتيلوليت بر فعاليت آنزيم‏هاي گوارشي، خصوصيات استخوان درشت‏ني و لاشه جوجه‏هاي گوشتي، آزمايشي با 448 قطعه جوجه خروس گوشتي سويه راس 308 در قالب طرح كاملاً تصادفي انجام شد. كلينوپتيلوليت در دو سطح (5/1 و 3 درصد) و سه اندازه فيزيكي (كوچكتر از 250 ميكرومتر، 4/0 تا 8/0 ميلي‏متر و 1 تا 2 ميلي‏متر) مورد استفاده قرار گرفت. نتايج اين مطالعه نشان داد كه استفاده از كلينوپتيلوليت منجر به بهبود شاخص‏هاي رشد جوجه‏هاي گوشتي مي‏شود. جوجه‏هاي گوشتي تغذيه شده با 5/1 درصد كلينوپتيلوليت با اندازه فيزيكي 4/0 تا 8/0 ميلي‏متر، افزايش وزن بيشتر و ضريب تبديل غذايي كمتري در دوره‏هاي رشد (22 تا 42 روزگي) و كل دوره پرورش (7 تا 42 روزگي) در مقايسه با گروه شاهد داشتند (01/0 > P). استفاده از كلينوپتيلوليت در اندازه فيزيكي 4/0 تا 8/0 ميلي‏متر و سطح 5/1 درصد سبب بهبود معني‏دار نسبت راندمان پروتيين در مقايسه با شاهد شد (01/0 > P). جوجه‏هاي گوشتي تغذيه شده با كلينوپتيلوليت (5/1 درصد با اندازه فيزيكي 4/0 تا 8/0 ميلي‏متر) بالاترين سطح فعاليت آنزيم‏هاي گوارشي ليپاز، تريپسين و كيموتريپسين و گروه شاهد كمترين سطح فعاليت آنزيم‏هاي گوارشي را نشان دادند (01/0 > P). كمترين درصد خاكستر درشت‏ني در سن 42 روزگي در گروه شاهد و بيشترين درصد خاكستر در تيمار داراي 5/1 درصد كلينوپتيلوليت با اندازه فيزيكي 4/0 تا 8/0 ميلي‏متر مشاهده شد (05/0 > P). جوجه‏هاي گوشتي تغذيه شده با كلينوپتيلوليت (5/1 درصد با اندازه فيزيكي 4/0 تا 8/0 ميلي‏متر) درصد لاشه قابل طبخ، سينه و سنگدان بيشتري در سن 42 روزگي در مقايسه با شاهد داشتند. اثر تيمارهاي مختلف بر درصد كبد، ران‏ها و چربي محوطه بطني جوجه‏هاي گوشتي در سن 42 روزگي معني‏دار نبود (05/0 < P). با توجه به نتايج اين آزمايش مي‏توان گفت كه استفاده از كلينوپتيلوليت اثرات مطلوبي بر شاخص‏هاي رشد جوجه‏هاي گوشتي دارد.

A total of 448 Ross 308 seven-day old male broiler chickens were randomly distributed in seven treatments of four replicates with 16 chicks/ pen and effects of physical sizes and levels of clinoptilolite were examined. The chicks given clinoptilolite (1.5% with particle size of 0.4- 0.8 mm), showed a significant increase in body weight gain than control group that did not received clinoptilolite during 22-42 and 7-42 days of age (P < 0.01). Adding clinoptilolite to the diet caused a significant improvement in feed conversion ratio during 22-42 and 7-42 days of age (P < 0.01). Broilers were fed with clinoptilolite (1.5% with particle size of 0.4- 0.8 mm) had lower feed conversion ratio compared to other groups. Broilers were fed with clinoptilolite (1.5% with particle size of 0.4- 0.8 mm) had better protein efficiency ratio compared to control group in periods of 22-42 and 7-42 days of age (P < 0.01). The effect of clinoptilolite on digestive enzymes activities (trypsin and chymotrypsin) were significant (P < 0.01). So that the activities of trypsin and chymotrypsin were higher in broilers fed clinoptilolite (1.5% with particle size of 0.4- 0.8 mm) than control group. The lowest and the highest amount of tibia ash were obtained in broilers were fed with control and treatment including clinoptilolite (1.5% with particle size of 0.4- 0.8 mm) respectively in day of 42 (P < 0.05). Broilers were fed with clinoptilolite (1.5% with particle size of 0.4- 0.8 mm) had higher amount of carcass, breast and gizzard percentage comperd to control group in day of 42. Different treatments hadn’t significant effect on liver, thigh and abdominal percentage (P > 0.05). Therefore, it can be concluded that the supplementation of diet with clinoptilolite has positive effects on broilers performance.