ارزيابي تنوع ژنتيكي صفات مورفولوژيك برخي از ژنوتيپ هاي گندم(Triticum aestivum L.) با استفاده از روش هاي چند متغيره

Evaluation of Genetic Diversity of Wheat (Triticum aestivum L.) Genotypes for Morphological Traits using Multivarite Analysis Methods

به منظور انتخاب والدين مناسب جهت اهداف اصلاحي شناخت كافي از تنوع ژنتيكي و طبقه بندي ژرم پلاسم ها ضروري است. بدين منظور تحقيقي در جهت طبقه بندي و شناخت تنوع ژنتيكي 35 ژنوتيپ گندم در دو تكرار در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي در سال 1388 در دانشگاه شاهد انجام گرفت. در مجموع 15 صفت مورد ارزيابي قرار گرفت. در اين تحقيق از صفات مرفولوژيك همچون تعداد روز تا 50 درصد گل دهي ارتفاع بوته، تعداد ساقه در بوته، تعداد ساقه بارور، تعداد ميانگره، طول برگ پرچم، عرض برگ پرچم، زاويه برگ پرچم، طول آخرين ميانگره، فاصله برگ پرچم تا سنبله، طول سنبله، تعداد دانه در سنبله، طول ريشك، وزن هزار دانه و عملكرد دانه تك بوته استفاده شد. نتايج تجريه واريانس براي تمام صفات فوق در سطح يك درصد معني دار بود. دامنه تغييرات و همبستگي بين صفات تنوع ژنتيكي بسيار زيادي را در بين ارقام نشان داد. تجزيه خوشه اي به روش وارد براي داده هاي مزرعه اي، ژنوتيپ هاي مورد مطالعه را در چهار گروه قرار داد، كه تجزيه واريانس صفات، در بين خوشه ها براي صفت زاويه برگ معني دار بود. نتايج تجزيه به عامل‏ ها توانست پنج عامل را استخراج كند كه 75 درصد تغييرات ميان صفات را توجيه نمود.

Appropriate selection of donor parent for breeding purposes needs sufficient knowledge about genetic diversity and germplasm classification. In order to investigation and classification of genetic diversity in 35 wheat (Triticum aestivum L.) genotypes, an experiment was conducted in University of Shahed based on randomized complete block design with 2 replications in 2009. In persent study 15 morphological characteristics such as days to 50% of flowering, plant height, number of stems per plant, number of productive tiller, number of internode, length of flag leaf, width of flag leaf, leaves angle, peduncle length, flag leaf distance to spike, spike length, number of grain per spike, awn length, 1000 grain weight and grain yield per plant were evaluated. The analysis of variance for all the traits indicated significant difference between studied genotypes (P < 0.01). Range and correlation analysis between traits, showed considerable genetic variation among studied genotypes. Cluster analysis via Ward method for field data, classified all genotypes in four groups. The ANOVA analysis showed significant difference among the clusters for leaves angle. Factors analysis, extract 5 factors that be able to describe nearly %75 of total variance