ارزيابي روش معاينه مهبل به همراه مقايسه با آزمايش ركتال در تشخيص آندومتريت باليني پس از زايمان در گاو شيري

An assessment of vaginal examination together with comparison with rectal palpation for diagnosis of clinical endometritis in postpartum dairy cows

هدف از مطالعه پيش رو تشخيص آندومتريت كلينيكي در گاو شيري قبل از شروع برنامه تلقيح از طريق معاينه تناسلي مهبل و ركتوم بود. تعداد 1620 راس گاو هلشتاين متعلق به يك گاوداري بزرگ تجاري اطراف تهران پس از گذشت چهل روز از زايمان تحت معاينات باليني از راه ركتوم و مهبل قرار گرفتند. قطر سرويكس و شاخ‌هاي رحم با دست اندازه‌گيري شد. در صورت عدم مشاهده ترشحات رحمي متعاقب ماساژ، اقدام به توشه واژينال با دستكش يك‌بار مصرف پس از تميز كردن فرج و رعايت اصول بهداشتي مي‌گرديد و طي آن ترشحات مهبل مورد بازرسي قرار مي‌گرفت. ترشحات موكوسي مهبل طبقه‌بندي شد و شدت و درجه آندومتريت بر اساس حضور مقدار چرك در ترشحات تعيين گرديد. ميزان بروز كلي آندومتريت 12 درصد بود كه معاينه مهبل و ترشحات آن براي تشخيص 25 درصد موارد عفونت ضروري بود. حساسيت تشخيص آندومتريت از طريق ماساژ رحمي و مشاهده ترشحات چركي 7/74 درصد بود. اختلاف در قطر شاخ‌هاي رحم (ناقرينگي) ارتباط معني‌دار با شدت و درجه آندومتريت نداشت. مقايسه ميانگين قطر سرويكس در آندومتريت درجه 1 و 2 اختلاف معني‌داري را نشان نمي‌داد ولي در ارتباط با آندومتريت درجه 3 بطور معني‌داري بيشتر بود (05/0p < ). قطر سرويكس در شرايطي كه آندومتريت از طريق ماساژ رحمي تشخيص داده شده باشد بطور معني‌داري بزرگتر بود (0005/0p=). تعداد زايمان ارتباط معني‌داري با شدت آندومتريت نشان نداد. اندازه قطر رحم و سرويكس در مقايسه با ترشحات مهبل شواهد قابل اعتمادي در تشخيص آندومتريت نبودند. نتيجه اينكه معاينه و بررسي ترشحات مهبل مي‌تواند روش مناسبي در تشخيص موارد بيشتر آندومتريت باليني باشد.

The objective of the present study was to detect clinical endometritis through vaginal examination together with transrectal palpation of reproductive tract in dairy cattle before breeding. A number of 1620 holstein cows in a large commercial dairy farm around Tehran province were clinically evaluated by rectal as well as vaginal examination at least forty days postpartum and afterwords. Cervical and uterine horns diameter were measured manually. In the absence of external uterine discharge following rectal massage of the uterus, vaginal examination was performed manually under aseptic condition with lubricated gloves after cleaning the vulva and searching for uterine discharge. The vaginal mucus was scored for character and degree of endometritis based on the amount of pus in uterine content. The prevalence of various degrees of clinical endometritis was 12% and the examination of vaginal discharge was required to identify 25% of these cases. Sensitivity of rectal massage for uterine discharge and diagnosis of endometritis was 74.7%. Asymmetricity in uterine horns diameter has no significant relationship with the degree of endometritis. Means cervical diameter of score 1 and 2 of endometritis were not significantly different but it was statistically larger for score 3 (p < 0.05). Cervical diameter, when endometritis was diagnosed rectally, was significantly larger (p=0.0005) indicating more severe condition. Number of lactations shows no significant relationship with degree of endometritis. Cervical and uterine diameter was not always a reliable evidence of endometritis when compared with vaginal discharge. In conclusion vaginal examination can be a useful method for detection of the majority and more cases of clinical endometritis.