روايي و پايايي تحليل نمونه زباني در سنجش عملكرد زباني كودكان 6-5 ساله

The reliability of language performance measurement in language sample analysis of children aged 5-6 years

زمينه و هدف: علي‏رغم كاربرد وسيع رويكرد تحليل نمونه زباني در مطالعات رشد زبان و ارزيابي آسيب‏شناسي آن در زبان‏هاي ديگر، در زبان فارسي كاربرد آن رايج نبوده است. در تحقيق حاضر برخي ويژگي‏هاي روان‏سنجي اين رويكرد، نظير روايي محتوا داستان و تصاوير آن، پايايي آزمون‏ـ‏بازآزمون و پايايي بين مصححان بررسي شد. روش بررسي: براي جمع‏آوري نمونه زباني داستاني فارسي بر‎اساس مطالعه Schneider و همكاران در سال 2006 نوشته و به تصوير كشيده شد. ابتدا افراد خبره روايي متن داستان و سپس كيفيت تصاوير آن را ارزيابي كردند. تصاوير طي دو مرحله به فاصله 10-7 روز به 30 كودك 6-5 ساله نشان داده شد و از آنها خواسته شد بر‎اساس تصاوير داستاني را بسازند. هيچ سرنخي توسط آزمونگر ارايه نشد. صداي كودكان ضبط، نسخه‎نويسي و تحليل شد. در تحليل ساختار جمله و كلمه ارزيابي شد. يافته‏ها: ميانگين درصد توافق افراد صاحب‏نظر در مورد متن نوشتاري 28/92 به‏دست آمد. كيفيت تصاوير رتبه بسيار عالي را كسب كرد. ضرايب تكرارپذيري نشان مي‏دهد در متغيرهاي ساختار جمله و ساختار كلمه بين دو مرحله اجرا همبستگي معني‏داري مشاهده شد(p < 0/05). در ساختار جمله فقط در متغير جمله مركب ناهم‏پايه همبستگي مشاهده نشد(p=0/137). همبستگي ميانگين درصد توافق بين ارزياب‏ها در نسخه‏نويسي 1/97 بود و نتايج بررسي پايايي در تحليل نمونه نشان داد ضرايب همبستگي شديد و معني‏داري بوده است. نتيجه‏گيري: ابزار جمع‏آوري نمونه زباني از روايي برخوردار است و ثبات عملكرد زباني در اندازه‏گيري مكرر در رويكرد تحليل نمونه زباني از ضعيف تا قوي متغير است.