تاثير دستكاري انگيزشي بر حساسيت و سوگيري پاسخ افراد ريسك پذير در مقايسه با افراد محافظه كار: تحليل مبتني بر نظريه تشخيص علامت

Motivational Manipulation Effect on Sensitivity and Response Bias on Risky as Compared with Conservative People: A Signal Detection Theory Based Analysis

نظريه تشخيص علامت دو جز اساسي را در موقعيت هاي علامت يابي مطرح نموده است: جز ادراكي كه به بررسي تاثير ارايه علامت بر ادراك مشاهده گر مي پردازد و جز تصميم گيري كه با سوگيري پاسخ (ملاك) وي در ارتباط است. مبتني بر نظريه مذكور، در پژوهش حاضر، به بررسي تاثير دستكاري انگيزشي بر حساسيت و سوگيري پاسخ افراد ريسك پذير پرداخته شده است. تعداد 34 نفر از دانشجويان دانشگاه آزاد تبريز به صورت نمونه گيري هدفمند، بر اساس نمرات كسب شده در پرسشنامه هيجان خواهي زاكرمن و پرسشنامه تكانشگري آيزنك، انتخاب و در دو گروه ريسك-پذير (9 نفر مرد و 8 نفر زن) و محافظه كار (8 نفر مرد و 9 نفر زن) قرار گرفتند و تكاليف كامپيوتري مربوط به دستكاري انگيزشي بر روي آنها اجرا شد. نتايج با استفاده از روش مبتني بر نظريه تشخيص علامت و تحليل واريانس دوراهه تركيبي مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. يافته ها بيانگر آن است كه افراد ريسك پذير در تكاليف با امتياز پايين، و افراد محافظه كار در تكاليف با امتياز بالا حساسيت پاسخ بالاتري داشته اند. از آنجا كه دستكاري نرخ بر حساسيت پاسخ اثر داشته؛ حساسيت پاسخ افراد در تكاليف با نرخ پايين، بيشتر از تكاليف با نرخ بالا بوده است. دستكاري امتياز بر ميزان سوگيري پاسخ افراد و گروه ها تاثير نداشته است. اما سوگيري پاسخ افراد در تكاليف نرخ بالا كمتر از سوگيري پاسخ آنها در تكاليف مربوط به نرخ پايين بوده است. همچنين افراد ريسك پذير در تكاليف مربوط به نرخ پايين و افراد محافظه كار در تكاليف با نرخ بالا، ملاك بسيار محافظه كارانه تري اتخاذ نمودند. مي توان نتيجه گرفت كه متغيرهاي شخصيتي در تعامل با متغيرهاي انگيزشي بر سوگيري و حساسيت پاسخ افراد تاثير مي گذارند.